Özgül Öğrenme Güçlüğü NEDİR? Okul başarısı, öğrenme becerilerini kazanıp kullanabilmenin bir göstergesidir. Okul başarısı yaşamın tüm alanlarını etkilediğinden önemsenmektedir. Özgül Öğrenme Güçlüğü için ortaya atılan pek çok tanım vardır ve tam tanım...ıyla ilgili tartışmalar sürmektedir. Ancak yazında en az 12 farklı tanım karşımıza çıkmaktadır. Tanımlanma şekli ne olursa olsun tüm tanımların belirttiği ortak özellikler şöyledir: 1. Öğrenme Güçlüğü olan çocukların akademik başarı sorunları vardır. Diğer bir deyişle çocuğun öğrenme potansiyeli ile gerçekte öğrenebildikleri arasında belirgin bir fark vardır. 2. Öğrenme güçlüğü olan çocukların dil gelişimi, fiziksel gelişimi, ya da akademik beceri gelişiminde sorunlar ortaya çıkmaktadır. 3. Öğrenme sorunları çevresel nedenlerden kaynaklanmamaktadır. 4. Öğrenme zorlukları zeka geriliği ya da duygusal sorunlarla ilişkili değildir. Ne kadar SIKLIKLA görülmektedir? Öğrenme güçlükleri okul çağı çocuklarının % 5 -10’luk bir kısmını etkilemektedir. Özgül Öğrenme Güçlüğü NEDEN ortaya çıkmaktadır? Bu konuda da çok fazla görüş olmakla birlikte henüz elimizde yeterli bilgi yoktur. Ancak araştırmalar ve gözlemler bazı ortak noktaları ortaya çıkarmaktadır: 1. Öğrenme güçlüğünde genetik faktörler rol oynamaktadır. 2. Erken doğan veya doğumdan sonra komplikasyon çıkan çocuklarda Öğrenme Güçlüğü çıkabilmektedir. 3. Doğum öncesi veya sonrası oluşan kazalar Öğrenme Güçlüklerine neden olabilmektedir. 4. Öğrenme Güçlüğü erkeklerde kızlara oranla daha fazla görülmektedir. Öğrenme Güçlüğü’nün erken dönemdeki BELİRTİLERİ nelerdir? Öğrenme Güçlüğü olan çocuklarda pek çok semptom görülür. Bunların arasında okuma, yazma, matematik, anlama ve kavrama, veya yargılama becerilerinde sorunlar sayılabilir. Bunların yanısıra hiperaktivite, dikkatsizlik ve dürtüsellik de görülebilir ancak bunlar Öğrenme Güçlüğü’nün semptomları değil, Dikkat Eksikliği-Hiperakitivite Bozukluğu’nun semptomlarıdır. Bu iki bozukluğun birarada görülme sıklığı farklı yazın bilgilerine göre % 20 ila % 50 arasında değişmektedir. Öğrenme Güçlüğü’nün en belirgin özelliği çocuğun bazı alanlarda başarısı ile zekasının anlamlı biçimde farklılık göstermesidir. Öğrenme Güçlüğü temel olarak şu alanları olumsuz etkiler: 1. Yazılı dil: okuma veya yazma ile ilgili zorluklar. 2. Matematik: matematiksel kavramları anlama ve temel işlemleri gerçekleştirmede zorluk. 3. Yargılama: düşünceleri organize etme ve bütünleştirmede zorluk. 4. Bellek: kazanılan bilgileri ve yönergeleri hatırlamada zorluk. 5. Konuşma: dinleme ve konuşmada gerilik veya bozukluk. ÖÖG’de ERKEN TANININ Önemi Özgül Öğrenme Güçlüğü olan çocuklar okula başladıklarında ortaya çıkan yazı, okuma veya aritmetik becerileri ile ilgili sorunlar nedeniyle zaman zaman “zeka sorunu” ya da “tembel” olduğu gibi yorumlarla karşılaşmaktadırlar. Bunlar çocuğun özgüvenini sarsmakta ve kendisi ile ilgili olumsuz duygulara sahip olmasına neden olabilmektedir. Ayrıca çeşitli araştırmalar ÖÖG olan bireylerde tedavi edilmediği durumlarda, ilerleyen yaşlarda daha fazla depresyon veya kaygı bozuklukları gibi sorunların ortaya çıkma ihtimali olduğunu ortaya koymaktadır. Oysa erken ve tanı ve uygun tedavi ile özgüven sorunları ve bunun getirisi olabilecek bir takım duygusal sorunların önlemlerinin alınması olasıdır. Özellikle düşük benlik algısı olan çocuklar için uygun terapötik yaklaşımlar sağlanarak özgüvenlerinin artmasına destek olunabilir. ÖG olan çocuklar ne kadar erken belirlenirlerse çocuğun eğitimden yararlanma ihtimali de o denli fazla olur. Okul öncesi dönemden itibaren bu çocuklarla yapılabilecek çalışmalar doğrultusunda bu çocuklarda ortaya çıkabilecek alfabeyi öğrenme, harf ile sayıları kopyalama ve yeni kelimeler öğrenmede zorlanma gibi becerilerin geliştirilmesi sağlanabilir. Ayrıca yine bu çocuklarda ortaya çıkabilen bir aktiviteden diğerine geçmede zorlanma ve yaşıtlarıyla yaşadığı zorluklarla ilgili de çalışılabilir. Böylece olumlu ilişki kurabilme ve oyun kurallarına uyma gibi beceriler de kazandırılabilir. İlköğretime başlandığında pek çok sorun önceden ele alınmış olacağından çocuğun okula ve yeni girilen bu oldukça kurallı ortama alışma süreci kolaylaşır. Öğrenme Güçlüğü olan çocuklara akademik becerilere destek olmak amacıyla eğitsel terapi programları da uygulanabilir. Çocuk bu sayede dikkat, görsel ve işitsel algı ile organizasyon becerilerini kendisi için bireyselleştirilmiş biçimde uzman kişilerin denetimi altında öğrenir. Erken tanı ve tedavide çocuğun ailesi, okul rehberlik öğretmeni, sınıf öğretmeni ve tanıyı koyan uzmanlar eşgüdümlü biçimde çalışarak tedavide önemli rol oynarlar Özgül Öğrenme Güçlüğü’nün TANISI Nasıl Konulur? ÖÖG tanısı farklı kaynaklardan elde edilen bilgiler doğrultusunda konulabilir. Çocuğun okuma, yazma ve aritmetik becerilerine ilişkin sorunları ele alınarak bunların ne zaman başladığı belirlenir. Çocukla ilgili bilgiler hem ebeveynlerden hem de öğretmenlerinden alınmalıdır. Aileden çocuğun gelişim basamaklarına göre farklı dönemlerdeki davranışları ile ilgili bilgi alınır. Tanı koyma sürecinde psikolojik testler kullanılması gerekmektedir. Bu daha sonra ailenin uygun biçimde yönlendirilmesi açısından da yardımcı olur. Ayrıca çocuğun nasıl çalışacağına dair önerilerde bulunmak için de kullanılır. Değerlendirmeler sırasında çocuğun zorlandığı alanların yanısıra, daha becerikli olduğu alanların belirlenmesi yönlendirme yapmak açısından çok önemlidir. Değerlendirme ve tanı koyma sürecinin amacı nedir? İyi bir değerlendirme çocuğun zaman içerisinde, farklı ortamlar ve farklı kişilerle birlikteyken nasıl bir performans gösterdiği ile ilgili bilgi vermelidir. Sonuçlar eğitimsel ve davranışsal sorunlarla ilgili bir plan yapma konusunda yardımcı olma niteliğinde olmalıdır. Değerlendirme kimler tarafından gerçekleştirilecektir? Bu süreçte multidisipliner bir takım rol oynamalıdır. Diğer bir deyişle farklı eğitim ve deneyim süreçlerinden geçmiş olan birden fazla uzman değerlendirmeleri yapmalıdır. Değerlendirmeleri yapacak uzmanların arasında çocuk ve ergen psikiyatrisiti, klinik psikolog, okul rehber öğretmeni ve sınıf öğretmeni sayılabilir. Bu arada siz de çocuğunuzun evdeki davranışları ve becerileri ile ilgili bilgiye sahipsinizdir. Ödevlerle nasıl başa çıkmaya çalıştığını sürekli gören sizsiniz. Ayrıca güçlü olduğu alanları, tercihlerini ve yeteneklerini en iyi siz bilebilirsiniz. Erken gelişim dönemini, sağlık durumunu, bir ebeveyn olarak sizin ondan beklediklerinizi ve yakın zamanda yaşamış olabileceğiniz anlamlı bir takım değişikliklerin onu ne şekilde etkilemiş olabileceğini de sizden iyi kimse belirleyemez. Tüm bu bilgileri ve farklı uzmanlardan aldığınız görüşleri bir araya getirmeli ve diğer uzmanlarla paylaşmalısınız. Değerlendirme görüşmeleri sırasında, çocuğunuzun yaşı ve konuşma becerileri elverdiğince, okulda yaşadığı sorunlardan bahsetmesi gerekecektir. Bu nedenle onu uzmana başvurmadan önce hazırlamanız değerlendirmeler sırasında doğru tanıya ulaşılması konusunda yardımcı olacaktır. Değerlendirme Süreci Nedir? Değerlendirme çocuğunuzla ilgili bilgilerin toplanması ile ilgili bir süreçtir. Kapsamlı bir değerlendirme gerçekleştirilebilmesi için farklı kaynaklardan bilgi toplanması gerekmektedir: 1. Çocuğun sağlık ve gelişimsel geçmişi; 2. Gerektiği durumlarda görme ve işitmeye ilişkin değerlendirmeler; 3. Öğretmenin doldurduğu ölçekler; 4. Ailenin doldurduğu ölçekler; 5. Çocuğun çeşitli psikolojik testler kullanılarak değerlendirilmesi. Tanı Sürecinde Kullanılan Psikolojik Testler ve Araçlar Neler Olabilir? 1. Değerlendirme süreci boyunca çocuğun gözlemlenmesi ile farklı koşullarda nasıl davrandığı ve verilen görevlerle nasıl başa çıkmaya çalıştığı anlaşılır; 2. Özgül Öğrenme Güçlüğü’ne yönelik ebeveyn ve/veya öğretmene verilen soru formları diğer çocuklara kıyasla durumu hakkında bilgi verir; 3. Zeka testleri çocuğunuzun yaşıtlarına kıyasla genel bilişsel kapasitesi hakkında ve güçlü olduğu alanların yanı sıra zorluk çektiği alanlarla ilgili bilgi verir; 4. Nöropsikolojik testler çocuğun algı ve dikkat becerileri ile ilgili zorluk alanları ile ilgili bilgi verir. Değerlendirme Sonuçları Ne İşe yarar? Değerlendirmeler çocuğunuzun öğrenme kapasitesi ve kişiliği ile ilgili size daha detaylı bilgi verecektir. Bu sonuçlar çocuğunuzun, sizin, ve çocuğun öğretmeninin çocukla ilgili çeşitli alanlarda bilgi edinmenizi sağlar. Değerlednirme sonucunda çocuğun güçlü ve zayıf olduğu alanlar, genel bilişsel kapasitesi, öğrenme biçimleri ile algı ve dikkat kapasitesi ile ilgili bilgi edinirsiniz. Böylece çocuk, öğretmen ve sizler hem gerçekçi beklentilere sahip olursunuz hem de eğitimsel anlamda çocuğun zorlandığı alanlarla ilgili eğitsel terapinin planları yapılabilir.
EngelSizsiniz