Çenelere etki eden genel rahatsızlıklar hangileridir?
a. Enfeksiyon. Çene kemiklerinde baş gösteren enfeksiyonlar çoğunlukla iltihaplanmış dişlerden gelen tali bir enfeksiyondur. Antibiyotik ilaçlar çıktıktan sonra bu gibi enfeksiyonlara (osteomiyelit) çok daha az rastlanmaktadır.
b. Çene kemiklerinde ‘kırılmalar.
c. Çenelerde gelişen kistler ve tümörler.

Çene enfeksiyonunda ne gibi bir tedaviye başvurulur?
Yukarıda da belirtildiği gibi çene kemiklerinde enfeksiyon genellikle iltihaplanmış dişlerden ve pek nadir vakalarda enfekte olan sinüslerden ileri gelir. Tedavi, doktor kontrolünde antibiyotik ilaçların alınmasıyla ve bazı vakalarda operatör tarafından drenaj yapılması ve enfekte olan kemiğin alınmasıyla yapılır.

Çenelerde kemik iltihapları tehlikeli midir?
Evet, ama günümüzde gelişen metotlarla muayyen bir süreden sonra hastanın iyileşmesi mümkündür.

Çene kırıkları yaygın bir durum mudur?
Evet, genellikle artan trafik kazaları sonucu çene kırıklarına oldukça fazla rastlanmaktadır.

Kırılmış bir çenenin belirtileri nedir?
Sancı, şişkinlik, incinmek, çiğnemekte zorluk çekmek, sallanan veya eksik dişler ve ağızda görülen kanamadır. Kırık parçaları, yerlerini değiştirince hasta ağzını tam kapayamayacaktır. Üst çenede meydana gelen bir kırıkta cildin altında hava tıkanıp kalmış olabilir ve bu durumda, özellikle gözaltlarında, yüzde şişkinlikler görülür.

Bir çene kemiği kırığı müşahede edildiği zaman bununla birlikte çok kez kafatasında da bir kırık görülebilir mi?
Evet. Çene kemiğindeki kırığı meydana getiren yaralanma çok kez kafatasının başka tarafındaki kemikleri zedelemiş olabilir.

Çene kemiği kırılmaları çoğunlukla nerede olur?
Alt çenede. Kırıklar genellikle ortada azıdişlerinin hizasında olur, dişlerin gevşemesine yol açar ve çene sinüsünü de etkiler.

Çene kemiklerini kim tedavi etmelidir?
Ağız operatörleri. Çok kez bunlara burun ve boğaz veya estetik operatörlerinin de yardım etmesi gerekecektir.

Kırılmış çenenin tedavisi nasıl yapılır?
Komplike olmayan vakalarda yapılacak ilk yardım, çenelerin kımıldayamaz hale getirilmesidir. Tam tedavi ise sakatlık yerine getirildikten sonra dişlerin birbirine telle bağlanmasıyla çeneleri kımıldayamaz hale getirmektir. Çenelerin bağlı veya kapalı kalması için bazı hallerde üst dişlerin alt dişlere telle bağlanması gerekli olabilir.

Çene kırıkları için ameliyat gerekli olabilir mi?
Evet. Fazla komplike olan hallerde, özellikle bileşik kırıklarda, çok kez kırıkları birbirine çivilemek veya iğnelemek için ameliyat gerekli olabilecektir. Kemik kaybı olduğu hallerde yeni bir kemik parçası veya metal levha kırık parçaların yerine konacaktır.

Çeneler birbirine telle bağlı iken hasta gıdasını nasıl alacaktır?
Çok kez çeneler birbirlerine bağlı kaldıkları sürece hasta yalnız sıvı gıdalardan oluşan bir rejime tabi tutulacaktır.

Çene kırıklarının iyileşmesi ne kadar sürer?
Dört ile altı hafta arası.

Çene kırıkları için hastanın hastaneye kaldırılması gerekli midir?
Hafif vakalar ağız operatörünün muayenehanesinde tedavi edilebilinir. Daha ağır vakalarda cerrahi müdahaleye gerek olduğu taktirde hastaya anestezi yapılması gerekeceğinden hastaneye kaldırılması şarttır.

Çenelerde kistler yaygın bir hastalık mıdır?
Evet. Alt ve üst çene sınırlarına engel olan kusurlu diş teşekkülleri çok kez kist gelişmesine yol açar. Bunlara dişten ileri gelen kistler adı verilir.

Çenelerdeki kistlerin tedavisi nasıl yapılır?
Ağız operatörü kistin üzerindeki kemiği açıp dişi çıkarır. Bu şekilde kist kemikle dolacaktır.

Çenelerde habis tümörler yaygın bir hastalık mıdır?
Hayır. Bunlara rastlandığı zaman çene kemiklerinde geniş bir temizleme ve kesip çıkarma gerekecektir. Bu gibi işlemler bu tip ameliyatlarda uzman operatörler tarafından yapılması gereklidir.

Ağız kokusunun sebepleri nelerdir?
Ağız kokuları geçici olabileceği gibi, belirli yiyecekleri aldıktan sonra da meydana gelebilir. Bu arada: bazı ilaçlar, fazla sigara ya da çok miktarda alkol almak da buna sebep olabilir. Bu durumda yapılabilecek tek şey, ağız kokusuna sebep olan şeyi bırakmaktır. Ağzın içindeki lokal dert; çürük ya da bakımsız dişlerden veya da mağın yol açtığı kokulardan da ileri gelebilir. Bunların yanı sıra, gastrointestinal hastalıklar (mide ve bağırsak rahatsızlıkları) ya da ciğerler ve karaciğerdeki rahatsızlıklarla böbrek hastalıkları da ağız kokusunun sebepleri olabilir.

Ağız kokuları nasıl tedavi edilebilir?
Ağız kokusunun sayısız denebilecek kadar fazla sebebi olduğundan, tedavi usulünün tespit edilebilmesi için derinlemesine bir araştırma yapılması gerekir. Bunun için önce lokal ağız kokularının düzeltilmesi için dişlerin sağlığına özen gösterilmesi gereklidir. Hastalığın sebebinin bulunması için, böyle durumlarda bir hekimin genel testinden geçilmesi yararlıdır.

Ağız kokusunu gidermek için nasıl bir lokal tedavi uygulanabilir?
Önce ağız sağlığına dikkat etmek gerekir. Bu konuda dişçiye danışmakta, diş ya da damak kokularının giderilmesinde yarar vardır. Genellikle, her gün kullanılan diş temizleyicilerle diğer bazı tedbirler ağız kokularının giderilmesinde yardımcı olurlar.

Piyore nedir?
Damağın üst bölümünde ya da dişlerin damakla birleştikleri noktalarda meydana gelen bir enfeksiyondur.

Piyorenin sebepleri nelerdir?
Genellikle streptokokların yol açtığı bir bakteri enfeksiyonu bunun sebebidir. Yanlış ısırma, dişlerin sağlığının bozulması, tartarik asit birikimi, yanlış ya da yetersiz fırçalama, sigaradan doğan zararlar ya da sık ve fazla alkol kullanılması gibi sebeplerle ağzın içinde bir bakteri çoğalması söz konusu olabilir. Aynı zamanda bazı eksiklikler, özellikle vitamin eksikliği nedeniyle ortaya çıkan bazı durumlar da piyoreye yol açabilir.

Piyorenin belirtileri nelerdir?
Kırmızılık ya da süngerleşmeyle birlikte görülen kanamalar. Ayrıca, diş köklerinin dibinden gelen sarımsı cerahat da bunun belirtisidir.

Piyorenin tedavisi nedir?
Öncelikle tartarik asit birikiminin giderilmesi ya da dişlerin gelişmesindeki bozuklukların düzeltilmesi için, kesinlikle bir dişçinin denetiminde tedavi yapılmalıdır. Kuşkusuz ki dişçi, enfeksiyonu giderecek lokal tedaviyle gerekli müdahaleyi yapacaktır.

Piyore tedavi edilebilir mi?
Evet. Fakat bu tedavi genellikle uzun süre alır ve ağız boşluğunun rehabilitasyonunu gerektirir.

“Vincent” anjini nedir?
“Vincent” anjini, genellikle dişlerde damağın birleştiği «ağız çizgisi» denilen bölümde, özel bir mikrobun yol açtığı iltihaplanmadır.

Bu hastalığa nasıl yakalanılır?
Hastalığa yakalanmanın başlıca sebebi, hasta biriyle doğrudan doğruya temas etmektir. Ayrıca, hastanın ağzına soktuğu şeyleri kullanmak, artıklarını yemek ya da benzeri temaslarla da bulaşabilir.

Hastalık öpüşmeyle geçebilir mi?
Evet.

“Vincent” anjini hastalığı, ağzı olduğu gibi, gırtlak ve bademcikleri de etkiler mi?
Evet.

Hastalığın belirtileri nelerdir?
Eğer lokalleşmiş bir durum varsa; hasta ağzındaki kötü bir tattan yakındığı gibi çevresine de kötü bir koku saçabilir. Ayrıca dilde, dudakların iç kısımlarında ya da damaklarda da acı veren bazen de kanamalara yol açan ülserleşmeler (yaralar) görülmektedir.

Hastalık, boğazdaki salgı bezlerinde şişkinlik yapar mı?
Evet, hatta ateş bile yapabilir.

Hastalığın tedavisi nedir?
a. Çok bulaşıcı bir hastalık olduğundan, mümkün olduğu kadar yakın temastan kaçınılmalıdır.
b. Antibiyotikler ve bu arada fazla olmamak şartıyla penisilin kullanılmalıdır.
c. Yaralar için lokal tedavi yapılabileceği gibi, gene lokal olarak dezenfektanlar da kullanılabilir.