Engelliler.gen.tr Platformu Sitesine Hoşgeldiniz.
Toplam 4 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 4 arasi kadar sonuc gösteriliyor

Konu: Kırık Çıkık Zorlanma Burkulma ve ilk yardım

  1. #1
    Editör
    Üyelik tarihi
    Nov 2010
    Bulunduğu yer
    İstanbul
    Mesajlar
    12,644
    Blog Entries
    143

    Kırık Çıkık Zorlanma Burkulma ve ilk yardım

    Sponsor Bağlantılar


    1-) Kırığın Tanımı ve Sınıflandırılması:

    a-Tanımlama:

    Travma veya kemiğin patolojik hastalığı sonucu kemik dokusunun bütünlüğünde meydana gelen bozulmalara kırık denir.

    Travmaya bağlı kırıklar direk veya en diterk travma sonucunda meydana gelir. Mekanik haldeki bir cisim, istikamet ve etki bakımından kemiği direkt olarak etkilemişse, etki noktasında, lezyon meydana gelir. Direkt travmada kemik travmanın etki noktasından kırılır. Travmanın bu etkisine doğrudan doğruya etki denir. Mekanik haldeki cisim, istikamet ve şiddet bakımından başka noktayı etkilediği halde komşu eklemi yapan kemiklerden birisi kırılır. Bu olay aynı eklemi yapan kemikler arasında çok görülür. Travmanın bu etkisine endirekt etki denir. Endirekt etki sonucu kaslar ve eklem, travmanın kuvvetini, yakın kemiğe iletirler. Örneğin: eli üzerine düşen bir kimsenin köprücük kemiğinin kırılması gibi.

    Kırıkların, diğer önemli sebeplerinden birisi de patolojik kemik hastalıklarıdır. Kanser veya osteoporoz, osteomiyelit gibi kemikle ilgili ve kemik dokusundaki fizyolojik yapıyı bozan hastalıklarda kemik kırılmasına sebep olur. Zayıflayan kemik dokusu, hafif bir travma veya bir hareket anında kırılır.

    Kemik dokusu gelişmesini 25-30 yaşlarında tamamlar. Bu gelişim sonucu kemik dokusu sertleşmiş ve elastikiyetini tamamen kaybetmiştir. Sertleşen kemik, travmaya hassas olduğundan daha kolay kırılır. Halbuki çocuklarda kemik dokusu elastiki olduğundan kırıklar daha az görülür. Yaş küçüldükçe kemiğin kırılma olasılığı aynı oranda azalır.

    b-Kırıkların Sınıflandırılması:

    1-) Basit Kırıklar:

    Direkt veya endirekt travma ile kemik kırılır, fakat kırık uçları, komşu dokuları lezyona uğratmazlar. Kırık uçlar, yerlerindedir. Kemik dokusu, tam olarak birbirlerinden ayrılmışsa, buna tam kırık denir.

    Kemiğin sadece bir kısmı kırılmışsa buna da tam olmayan kırık denir. Tam kırıkta kırık uçlar, travma veya kas tonüsü etkisiyle, kayarak deri altı dokularında yaralanmalara neden olur. Bu etki, bazen kemik uçlarından birini kasları, derialtı dokusunu ve deriyi keserek dışarı çıkmasına yol açar.

    Kırık uçlar, yerinden ayrılmamış veya birbirlerinin üstünde kaymış olsalar bile deriden çıkmadıkları için kapalı kırık olarak nitelendirilir. Basit kırıklar başka bir deyimle kapalı kırıktır.

    Uzun kemiklerdeki kırıkta, görünen yakın kemik parçasına proksimal parça, gövdeden uzaktaki parçaya uzaksal yani distal parça denir.

    2-) Açık Kırık:

    Uzun kemik kırıklarına travma ve kas tonüsü, kırık uçların yerinden kaymalarına neden olur. Özellikle uzun parça, kas, damar, sinir, yağ dokusu ve deriyi parçalayarak dışarı çıkar buna açık kırık denir. Açık kırıkta semptomlar daha ağır ve çeşitlidir. Açık kırıkların sebebi genellikle direkt travmadır.

    3-) Komplike Kırık:

    Kemik kırılmış ve komşu organlara kırık uçlardan birisi girmişse komplike kırıklar meydana gelir. Sonuçta hem kırık, hem de bir organın kırık kemik tarafından yaralanması söz konusudur. Örneğin; kaburga kırıklarında plevra veya akciğer de yaralanabilir. Kırıkta, kırılan kemik uçları yer değiştirmişse mutlaka bir komplikasyona yol açabilir. Yer değiştirmemişse basit kırık olarak kalır.

    4-) Yaş Ağaç Kırığı:

    Bu çeşit kırıklarda kemik bütünlüğü her yerde aynı derecede bozulmamıştır. Kemiğin bir yüzeyi sağlam olduğu halde, diğer yüzeyi parçalanmıştır. Parçalanan yüzeyde kemik kopmaları olabilir. Yaş ağaç kırığına travma şekil verir fakat esneme özelliği az olan genellikle tam sertleşmemiş uzun kemiklerde böyle kırıklara sık rastlanır. Kemiğin kırık olamayan yüzünde çatlaklar olabilir.

    5-) Çöken Kırık:

    Özellikle yassım kemiklerde çok görülen bir kırık şeklidir. Kafatası kemiklerinde direkt travma sonucu kuvvetinin etki noktasında çökmeler görülür çöken parça, kemikten tamamen kopmamıştır. Çöken parça , kemik altında yer alan, beyin gibi çok önemli hayati dokulara basınç yapar. Basınç altındaki merkezlere bağlı olarak motor veya duyu felçleri meydana gelir.

    Kemik ortasından düz olarak kırılmışsa transvers kırık, oblik açıdan olan kırıklara oblik kırık, yuvarlak kemikte kırık çizgileri kemiği çevreliyorsa spiral kırık, kırık uçlardan birisi diğerinin içine itilmişse teleskopik kırık, kemik birçok parçalara ayrılmışsa, yani ufalanmışsa ufalanmış kırık olarak tanımlanır.

    KIRIKLARDA İLK YARDIM VETEDAVİ

    KAFATASI KIRIKLARI

    Zedelenmesi yada daha çok zedelenmesidir. Kırıklar kafa tasında içerdeki beyin zedelenmesi, böylece baskı uygulanması ezilme meydana gelmesi beyne baskı yapan kan toplanması bakımından hayati önem taşır. Bazen doğrudan gelen bir darbe sonucunda kırılan kafa tasında bir parçanın beyni baskıya alması olasıdır. Kafa tası kırığı olan kazalılar genellikle bilinç kaybı da geçirirler. Bilinç kaybı halleri kafa tasının arka kısmında oluşan kırık ve zedelenmelerde daha çok görülür.

    Kırık nedeniyle beyin zarı yırtılarak yumuşak doku zedelendiyse bir kulaktan ve bazen de iki kulaktan birlikte kan yada sıvı gelebilir. Kulaktan kan yada sıvı sızması dokun zedelenmesinin ön işaretidir. Burun kemiğiyle alın kemiğinin birleştiği hat üzerinde kırıklar olduğunda ağızdan ve burundan kan yada sıvı gelebilir.

    Kazalının gözbebekleri incelendiğinde kafa tası içinde basınç değişikleri ve önem derecesi konusunda bilgi edinilebilir. Baş ve kafa tasını ilgilendiren her türlü kazalarda ne ölçüde bir sarsıntı geçirilse geçirilsin, bir çatlak yada kırık kuşku varsa kazalıyı hiç sarsmadan ilk yardımı yapmak ve kazalıyı en kısa zamanda hastaneye ulaştırmak önemlidir.

    Kafa tası kırıkları iki şekilde olabilir. Deri ve kemiğin üzerini toplayan dokuların bütünlüğü bozulmadan oluşan kapalı yada basit kırıktır. İkincisi ise deri ve periost bütünlüğünün bozulduğu açık ve parçalı kırıklardır.

    Nedenleri :

    Genellikle kafaya gelen direkt darbeler sonucu oluşur.

    Riski Artıran Nedenler:

    1-Temas sporları
    2-Sert ekipman gerektiren sporlar ( bezbol sopası )
    3-Jimnastik, dalgıçlık, bisiklet gibi kafa üzerine düşme ihtimalinin yüksek olduğu sporlar

    Sportif Açıdan Önlemler:

    Kafa travması ihtimali olan sportif oyunlarda uygun bir kask kullanımının sağlanması.

    Bulgu ve Belirtiler :

    1-Kırık olan bölgede ağrı ve şişlik görülmesi
    2-Bilincin kaybolması beyne baskı uygulanması
    3-Kulak veya burundan beyaz bir sıvının kanla karışık dışarıya çıkması
    4-Eğer kafa tası kırığıyla birlikte beyin hasarı varsa, sersemlik, bilinç bulanıklığı, bulantı ve kusma görülebilir
    5-Hafıza kaybı bulanık görme göz beyazında kan lekelerinin görülmesi göz bebeklerinin iriliğinde değişme oluşur.
    6-Huzursuzluk
    7-Baş ağrısı

    İlk Yardım:

    1- Kafa tası zedelenmelerinde, hastaya yapılan müdahaledeki en güvenilir yaklaşım, kazalıyı sırt üstü yatırmak ve başının altına iki battaniye kalınlığında bir destek koymakla gerçekleştirilebilir. ( Kafa tası yaralanmalarında omurga yaralanmalarının göz ardı edilmemesi teşhisin iyi yapılması gerekmektedir. )
    2- Kazalının başı kafa tasının sağlam tarafına çevrilmeli ve kırık üzerine basınç yapmaktan kaçınılmalıdır.
    3-Kulağından akıntı geliyorsa akıntı gelen kulağı aşağıya gelecek şekilde hastayı yatırınız. Kulağını yumuşak bir tamponla örtüp üzerine bant koyunuz hafifçe sarınız.( İyileşme konumunda olduğu gibi hastayı yatırınız)
    4-Kazalı mümkün olduğu ölçülerde rahat ve üşümeyecek koşullarda korunmalı, şok tehlikesi unutulmamalıdır.
    5-Kendinden geçmişse solunum yolunu açıp nefesini kontrol ediniz. Gerekli ise solunum ve dolaşımı sağlayınız.
    6-Solunum dolaşım ve yanıt verme durumunu her 10 dakikada bir kontrol ediniz.
    7-Kazalıya hiçbir uyarıcı ilaç ve ağrı kesici verilmemelidir. Bu tip ilaçlar kafa tası içindeki basıncı artırarak şok ve koma derinliğinin artmasına ve solunumun düşmesine neden olur.
    8-Kazalıyı sedye yada benzeri sağlam bir taşıyıcı üzerine sıkıca tespit etmeli, sallanmasına yada kımıldamasına izin verilmemelidir.
    9-En kısa sürede hastanın iyileşme konumunda hastaneye sevkini sağlayınız.

    YÜZ KEMİKLERİNDE KIRIKLAR

    Burun Kemiği Kırıkları:

    Burun kırıkları genellikle direkt darbeler sonucu oluşmaktadır. Sert bir yere çarpmakla oluşabileceği gibi yumrukla da kırılması söz konusudur. Burun kanaması ile sonuçlanan her türlü sert çarpma olayında burun kemiğinin iyi bir muayeneden geçirilmesi yararlıdır. Burun kemiklerinin kırıkları, iç kısımda önemli görevleri olan dokuların ve koku alma sinirlerinin zedelenmesine neden olabilir. Kemik kırıkları fark edilmezse ve basit bir burun kanaması gibi tedavi yapılırsa, gizli kalan kırıklar ileri yaşlarda önemli sorunlar ortaya çıkarır. Burun içi dokuları özelliklerin kaybeder, sertleşirler ve şişerek kalınlaşırlar. Burun deliklerinin daralması ise solunum güçlüklerine neden olur. Bu sebepten daha sonra düzeltmeleri de hayli zordur. Burundaki kırıklarda kanama yanında nefes borusunun kapanması sorunu olduğundan kazazedenin nefes alıp vermesi, solunum açık bulundurulması için her çareye başvurulmalıdır.

    Nedenleri:

    Genellikle direkt darbeler sonucunda gelişir.

    Riski Artıran Nedenler:

    1-Temas sporları ( Güreş, boks, futbol vs. )
    2-Sportif açıdan önlemler :

    Burnunuzu her türlü yaralanmalardan korunmak için bisiklet veya motosiklet kullanımında gerekli kask veya ekipmanların takılması otomobil kullanırken emniyet kemerini bağlayın.

    Bulgu ve Belirtiler:

    1-Burunda ağrı ve hassasiyet
    2-Şişme ve morarma
    3-Şekil bozukluğu
    4-Nefes almada problem
    5-Kanamanın görülmesi

    İlk Yardım:
    1-Görünür yaralar silinip temizlenir
    2-Burun üzerine soğuk uygulaması yapılır
    3-Burun kanaması varsa, kazalıyı oturtarak eliyle burun deliklerini sıkması sağlanmalıdır
    4-Kanama şiddetli ve 10 dakika içerisinde durdurulamıyorsa vakit geçilmeden hastaneye ulaştırılmalıdır

    Alt Çene Kırığı

    Alt çenedeki tam veya tam olmayan bir kırıktır. Temporomandibular eklemler kulakların hemen önünde yerleşmiş olup alt çeneyi kafa tasına bağlarlar. Genellikle doğrudan gelen darbeler sonucunda oluşmaktadır. Örneğin hızlı bir yumruk alt çeneyi kırabilir, yüzün bir yanına gelen darbe ile diğer yanda kırıklar meydana getirebilir.

    Nedenleri:

    Genellikle kemiğe direkt darbe sonumu oluşmaktadır.

    Riski Artıran Nedenler:
    1-Temas Sporları ( Özellikle boks )
    2-Kemik veya eklem hastalığı
    3-Kötü beslenme, kalsiyum eksikliği

    Sportif Açıdan Önlemler:

    Temas sporları sırasında uygun koruyucu ekipman kullanın. Yüz maskesi veya ağızlık gibi.

    Burgu ve Belirtiler:

    1-Kırık yerinde şiddetli ağrı
    2-Kırık etrafındaki yumuşak dokularda şişlik
    3-Kırığa yakın dişlerin, taban kısımlarında kan vardır
    4-Normal yüz konumunu bozacak şekilde deformite ( Ağzın açık kalması)
    5-Konuşmada zorluk
    6-Yutkunamamasından dolayı hastanın ağzından sular akabilir, kanlı salyalar sızabilir
    7-Dokunmakla hassasiyet

    İlk Yardım:

    1-Kanamayı kontrol ediniz
    2-Solunum yollarını açınız ( kırılan diş parçaları solunum yolunu tıkamış olabilir )
    3-Hastanın bilinci yerinde, ciddi bir durum yoksa çenesine yumuşak bir tampon koyup çenesinin yavaşça kapatınız
    4-Çenesi yavaşça kapatıldıktan sonra sargıyla tespit edilmelidir
    5-Kusma belirtileri görüldüğünde, sargı gevşetilmeli çene altlan desteklenerek baş yana çevrilmelidir. ( Çeneyi desteklemek ağrıyı azaltır )
    6-Ağız temizlendikten sonra sargıyla yeniden tespit yapılmalıdır
    7-Hastanın bilinci yerinde değilse, iyileşme konumuna getiriniz
    8-Çeneye ağırlık bindirmeden başının altına yumuşak ince bir tampon yada yastık koyup başını desteğe alınız ( Çenesini bağlamayınız )
    9-Hastayı iyileşme konumunda sevkini sağlayınız

    ELMACIK KEMİĞİ KIRIĞI

    Nedenleri:

    Genellikle direkt darbeler sonucunda oluşmaktadır.

    Riski Artıran nedenler:

    Temas sporları ( özellikle boks vb. )

    Sportif Açıdan önlemler:

    Yüz maskesi gibi koruyucu ekipmanların kullanılması

    Bulgu ve Belirtiler:

    1-Şiddetli ağrının ve şişmelerin görülmesi
    2-Göz etrafında morarma ve çürüklerin hızla belirmesi

    İlk Yardım:

    1-Kanamayı ve şişmeyi, ağrıyı, ısıyı hafifletmek için soğuk kompreks uygulayınız
    2-Hastanın bilinci yerinde değilse iyileşme konumuna alınız, solunumu kontrol ediniz
    3-Hastanın sevkini sağlayınız

    OMURGA KIRIKLARI

    Bütün kırık olaylarının hepsinden daha özenli olmanın gerektiği teknik bakımı ve üst düzeyde ilk yardımı gerektiren kırık olaylarının başında omurga kırıkları gelir

    Trafik kazalarında bu kırıklar en çok görülen, çok sakıncalı kırıklardır. Omurganın üstüne kuvvetli bir basınç geldiğinde ortaya çıkar.

    Uçak ve tren kazaları, derinliği bilinmeyen sulara baş aşağı dalma denemeleri sonucunda omurga kırıklarına çok rastlanır.

    Boyunda oluşan omur kırıklarında bazı temel duyu sinirleri zedelenebilir. Her düzeyde omur kırıkları da içlerinden geçen omuriliğini kesmek ve omurların arasından çıkan sinirleri tahrif etmekle sakıncalı olurlar. Kesilen omuriliğin vücut tarafından onarılması olasılığı yoktur. Dolayısıyla, omuriliğin kesilme şiddetine göre felçler ortaya çıkar ve yaşantı boyu sürer. İşte bu nedenle ilk yardımla görevli kişinin bu gibi olaylarda son derece dikkatli ve titiz davranması gerekir. Hastanın hastaneye ulaşıncaya kadar, ilk yardımının, büyük bir özenle ve bilinçli yapılması, kişinin hayatını kurtarabilir.

    Bulgu ve Belirtiler:

    Eğer kazaya uğrayan kişi şuurlu ise ilk yardımı yapana çok yararlı bilgiler verebilir. Omurga üzerinde belli bir noktada çok şiddetli bir ağrı olabilir. Böylece omurganın neresinde bir kırık olasılığının var olduğuna ilişkin bir fikir verebilir. Bu bölgede birde biçim bozukluğu görülürse, omur kırığı kuşkusu artar. Hasta bazen belli bir ağrıdan söz etmeye bilir.; fakat vücudunun bazı bölümlerini oynatmasına olanak yoktur. Eğer hasta par4maklarını ve elini oynatamıyorsa ve elini sıkamıyorsa,, boyun omurlarında bir kırık ve boyun düzeyinde bir omurilik kesiğinden kuşkulanmak gerekir. Eğer hastanın elleri oynuyor, fakat ayak hareketlerini yapamıyor ise ve ayak parmaklarını oynatamıyorsa, sırt yada bel düzeyinde bir omur kırığı yada omurilik kesiğinden kuşkulanmak gerekir.

    Hasta bilinci yerinde değilse bunu iğneyle test yaparak da anlamamız mümkün olabilir. İğneyi önce eline batırırız. Hareket veya tepki vermiyorsa yaralanmanın boyunda olduğunu anlarız. Ellerinde bir hareketlenme oluyorsa boyun omuriliğinde bir zedelenme yoktur. Ama bu omurgada bir problem olmadığını göstermez. Kırık olasılığına karşı tedbir alınmalı ve daha dikkatli olunmalıdır. Zedelenmemiş omuriliğin veya sinirlerin sonradan zedelenmesine sebep olabiliriz. İğneyi daha sonra ayaklarına batırarak tepkinin alınıp alınmadığına bakılması gerekir eğer alınmıyorsa kırığın bel veya sırtta olduğunu göstermektedir.

    BOYUN KIRIKLARI

    Bir boyun omurunun komple ve ya kısmen kırılmasıdır. Bu bölgedeki yaralanmalar, sıklıkla zorlanmalar , çıkıklar ve kırıkların kombinasyonu sonucu ortaya çıkar.omuriliğin yaralanması bu bölgedeki en ciddi durumdur ölüme ve felce sebep verir.

    NEDENLERİ: Direk darbe ve indirek yüklenmeler sonucu oluşabilmektedir.

    RİSKİ ARTIRAN NEDENLER :
    1- Çeşitli spor branşları (dalış sporları, jimnastik , temas sporları , özellikle futbol , güreş )
    2- Osteoporoz gibi kemik eklem hastalığının varlığı
    3- Aşırı şişmanlık
    4-özellikle kalsiyum eksikliği olan kötü beslenme

    SPORTİF AÇIDAN ÖNLEMLER :

    1-Adale gücü ve kondisyonunuzu programlı şekilde artırın
    2- Artmış kas yapısı kemiklerin korunmasına yardımcı olur.
    3- Jimnastik veya benzeri sporlarda zor hareketleri yaparken yanınızda bir yardımcı bulundurun .
    4- Koruyucu malzemeler kullanın.
    5-Gerekli kalsiyumun alınması ( 1000- 1500 mg )

    BULGU VE BELİRTİLER:

    1-Kırık bölgesinde şiddetli ağrı
    2-Şişlik
    3-Dokunulduğunda hassasiyet
    4-Ellerin ve kolların hareket ettirilememesi

    İlk Yardım:

    1-Bilinç kaybı olmayan kazalılar, büyük bir özenle sırt üstü yatışa çevrilmelidir.
    2- Ellerinizi kulaklarına koyarak boynunu dengede tutunuz
    3- Battaniye ve palto gibi giysileri katlayarak başına ve omuzlarına destek yapınız
    4- Üstüne bir battaniye veya yorganla üstünü örtünüz, ambulansın gelmesini bekleyiniz
    5-Ambulansın gelmesi gecikmişse hastanın giysilerini gevşeterek boynunu açınız, buraya kalınca bir yakalık koyunuz. Hastanın, boynuna yakalık takılırken başını ve boynunu dengede tutmaya devam ediniz
    6-Eğer hasta kusuyorsa, omurga sakatlığındaki iyileşme konumunu alınız

    Kazazedenin Sedye İle Taşınması gerekiyorsa

    Hastanın sedye ile taşınması gerekiyorsa yaralı, sağlam tahtalardan bir tespit malzemesi üzerine güvenli bir şekilde bağlanmalıdır.hastanın boynu mümkünse boyunluk takılmasından sonra sedyeye kaldırılması doğrudur. Hastanın elleri karnı üzerinde birbirine bağlanır. Hastanın beli hizasına katlanmış yastık veya tampon yaparak koyununuz.omurganın fizyolojik durumunun korunması açısından önemlidir.boyun kırığı olan kimseyi sedyeye koymak için altı kişiye ihtiyaç vardır. Bunlardan biri yaralının başını dengede tutar.diğerleri de hastanın yanlarına geçerek hastanın bel ve bacaklarını bir düzlemde tutarak yerden kaldırırlar.eğer imkan varsa hasta kaldırılmadan önce bacaklarının sargıyla sabitlenmesi uygun olur..

    Hastanın yerden kaldırılması sırasında üç kişi hastanın omuzlarından ve belinden ikincisi kalça ve femurdan üçüncüsü ise diz altı ve bilekten tutulmasına özen gösterirler.. Bu esnada başın dengede tutulması devam etmektedir.diğer iki kişi de üç ilk yardımcının karşısına geçerek ortadaki ilk yardımcının elleri hizasından destek yapar.

    Hasta başı dengede tutan ilk yardımcının komutuyla kaldırılır ve hastanın altına sedye bir başkası tarafından sürülebileceği gibi ilkyardımcı tarafından da sürülebilir. Baş ve boyun yanlardan desteklenerek baş tespit edilir. Hastanın sedyeyle taşınmasından önce iyi bir tespit işlemi gerekmektedir.

    Ali Osman Bebek


  2. #2
    Editör
    Üyelik tarihi
    Nov 2010
    Bulunduğu yer
    İstanbul
    Mesajlar
    12,644
    Blog Entries
    143


    SIRT VE BEL VERTEBRALARI KIRIĞI

    Bel omuru veya torasık omurlarda komple veya kısmı kırık oluşu.torasik omurun en aşağısı ve bel omurunun ilk iki kemiği bu bölge de meydana gelen kırıklar arasında en sık görülenidir.

    NEDENLERİ : direk yada indirek yüklenmeler sonucunda oluşabilmektedir dolaylı yüklenmeler aşırı öne veya arkaya eğilimle çevirme veya bükülmeyle oluşabilir.

    RİSKİ ARTIRAN NEDENLER:
    1- Çeşitli spor branşları ( kayak,araba yarışları vb.)
    2- Kemik ve eklem hastalıkları ( osteoporoz )
    3- Kalsiyum ve eksikliği ve kötü beslenme

    SPORTİF AÇIDAN ÖNLEMLER:
    1- Düzenli sportif çalışmalara veya yarışmalara başlamadan önce iyi bir kondisyon programıyla vücudun güçlendirilmesi.artmış kas dokusu kemik ve diğer dokuların korunmasına yardımcı olur.
    2- Süt ve süt ürünleri veya kalsiyum tabletleri alarak ( günde 1000-1500mg.) yeterli kalsiyum alın
    3- Bel ve sırt için varsa gerekli ekipman ve destekleri takılması uygun olmaktadır

    BULGU VE BELİRTİLER:
    1- Şiddetli ağrı
    2- Kırık bölgesinde şişlik ve çürüme
    3- Dokunulduğunda hassasiyet
    4- Eğer omurilik yaralandıysa bacaklarda ve pelvis adalelerinde felç

    İLK YARDIM VE TESPİT İŞLEMİ :
    Bir kişi yaralının baş ve çenesinden tutarken , diğer bir kişide ayak bileğinden tutarak eşit şiddette kendilerine doğru çekerler.böylece kasların tonüsü engellenmiş olur.kırık uçlar kayarak omuriliği yaralaması önlenmiş olur.bu tutuş ve çekme işlemi tespit sonuna kadar devam eder. Tespit ve sevk için altı kişiye ihtiyaç bulunmaktadır.
    Üç kişi yaralıyı omuzlarından , belden ve bacaklarından tutarak itina ile yukarı kaldırırlar.
    Sedyeye bir battaniye açık olarak konur ve bel hizasına yastıktan destek yerleştirilir.yaralı yavaşça sedyeye indirilir yada başkası tarafından altına sürülür. Sedyedeki yaralının boynu yanlardan desteklenerek ayrıca altı veya sekiz tane sargıyla bileklerden kalçaya kadar sarılması gerekmektedir. Bacakların bağlanmasıyla vücut hareketleri tamamen önlenmiş olur. Yaralının üzeri daha önce açık olarak konmuş olan battaniyenin dışarıda kalan kısımlarıyla örtülür.

    Yaralıya varsa tahta atel uygulanır.tahta atel koltuk altından ayağa kadar uzanmalıdır.tahta atel tek taraftan veya iki tarafından da uygulanabilir.vücut katlanmış üçgen sargılarla atele tespit edilir.

    KABURGA KIRIKLARI

    On iki kaburga kemiğinden herhangi birinin veya fazlasının kısmı veya komple kırılmasıdır.ev kazalarında , düşmelerde ve çoğu trafik kazalarında kaburga kemiklerinin kırıldığı görülür.kırı9k bölgede keskin ve şiddetli ağrı vardır. Kaburga kemikleri kırığı çatlama şeklinde olabileceği gibi, kemik uçlarının ayrıldığı tam kırık şeklinde ve bazen birkaç kaburganın birden kırılmasıyla çeşitli düzeylerde olabilir. Kazalı zorlukla ve derinlikle nefes alır ve nefesini birden boşaltamaz,bir bakıma öksürmekten kaçınır.ancak kırık uçları akciğer dokusunu zedelemişse, öksürük ve ağızdan köpüklü kan gelir.

    NEDENLERİ: Göğüs kafesine direk olarak darbenin gelmesi.

    RİSKİ ARTIRAN NEDENLER:
    1- Futbol,güreş, boks gibi sporlar sonucunda
    2- Osteoporoz gibi bir kemik hastalığı sonucunda
    3- Kötü beslenme kalsiyum eksikliği.

    SPORTİF AÇIDAN ÖNLEMLER:
    1- Göğsü destekleyici sargılar sakatlanma riskini minimuma indirebilirler

    BULGU VE BELİRTİLER
    1- Şiddetli ağrı,
    2- Dokunulduğun da hassasiyet
    3- Öksürme aksırma ve derin nefes alma sırasında şiddetli göğüs ağrısı
    4- Kırık anında ses duyma
    5- Kırık bölgede şişme ve morarma olması
    6- Nefes almada zorlanma

    İLKYARDIM :
    1-Bilinci yerinde ise hastayı oturuş pozisyonuna alınması ve kırık tarafa doğru vücudun çevrilmesi ile konum aldırılır.
    2- Geniş katlanmış iki veya üç adet üçgen sargı hazırlanır.
    3- Hastaya derin bir nefes vermesi söylendikten sonra ,hasta yavaş yavaş nefes alırken sargının yapılması gerekmektedir
    4- Birinci sargı koltuk altından geçmek üzere uygulanır. Kırık olmayan tarafta düğüm yapılır.ikinci sargı birinci sargıyı ¾ kadar kapatacak kadar uygulanır . üçüncüsü de aynı yöntemle düğümlenir.sargılar sıkı olmalıdır.
    5- Göğsün sarılmasından sonra kırık taraftaki kol üçgen sargıyla boyundan askıya alınır.
    6- Hastanın oturtuş pozisyonunda sevki sağlanır.

    Emici yarayla birlikte kırık varsa : yarayı göğüs delici yaralarda olduğu gibi tedavisinin yapılmasını sağlayınız.daha sonra kırıklarda olduğu gibi işlem yapınız. Tespitini sağlayınız yukarda anlatıldığı gibi.
    Kazazedeyi yarı yatar duruma getirip başını ve omuzlarını döndürün , vücudunu sakat yöne hafifçe çeviriniz. Arkasını , katlanmış bir battaniye ile besleyip uzunlamasına yerleştiriniz.
    Sakat tarafı bir askıyla kaldırıp destekte bulundurunuz.
    Kazazedenin bilinci yerinde değilse , solunum güçlüğü varsa onu iyileşme konumuna alınız.yaralı yerin aşağı gelmesine dikkat ediniz.

    ÜST EKSTREMİTE KIRIKLARI

    1) KÖPRÜCÜK KEMİĞİ KIRIKLARI:
    Köprücük kemiğinin orta veya dış kısmının tam veya tam olmayan kırıklarıdır.

    NEDENLERİ:
    Direk darbeler veya köprücük kemiğine indirek yüklenmeler.

    RİSKİ ARTIRAN NEDENLER:
    1- Bazı sporlar (futbol)
    2- Kemik hastalıkları
    3- Kalsiyum eksikliği

    SPORTİF AÇIDAN ÖNLEMLER:
    Spor karşılaşmaları veya antrenmanlardan önce iyi kondisyon kazanın ve yeterli kas gücüne ulaşın. Sportif karşılaşmalarda omuz petleri kulanın.

    BULGU VE BELİRTİLERİ:
    1- Kırık bölgesinde şiddetli ağrı
    2- Kırık çevresinde şişme
    3- Gözle görülür deformite
    4- Dokunmakla hassasiyet
    5- Dolaşım zarar görmüşse etkilenen kısımda soğukluk ve hissizlik .

    İLKYARDIM:
    1- Kazazedenin öncelikle oturtulmasını sağlayınız.ilkyardım için kol ve omuz birlikte tespit edilir.
    2- Kazazedenin kırık tarafındaki kolunu sağlam göğse yaslayınız.parmak uçlarını göğüste dinlenir gibi tutulmasını sağlayınız.
    3- Kolun gövdeye yaklaştırılmasıyla kolun altına ve koltuk altına yastık veya havlu gibi bir destek koyunuz
    4- Kolu üçgen sargıyla boyundan askıya alınız. Askının düğümlerini sağlam tarafta bırakınız.
    5-Kolun ve dirseğin hareketlerini önlemek için kolu yeni bir sargıyla askının üzerinden gövdeye bağlayınız.düğümlerini sağlam göğüs üzerinde bırakınız.
    6-Hastanın başka bir sorunu yoksa oturuş veya yürüyüş konumunda bulundurulmalıdır.

    2) HUMERUS KIRIKLARI

    Dirsekten omuza uzanan üst kol kemiği humerusun tam veya tam olmayan kırığıdır .en sık görülen humerus kırığı, tuberkülde( omuz eklemi içinde humerusun en üst ucu )veya humreusunaltında ortaya çıkar.

    NEDENLERİ:
    Kemiğe yapılan doğrudan veya dolaylı basınç. Dolaylı basınç kolun katlanmasında veya kas kasılmasından kaynaklanabilir.

    RİSKİ ARTIRAN NEDENLER:
    1- Futbol , güreş gibi temas sporları.
    2- Osteoporoz gibi kemik hastalığı.
    3- Çocuklarda ve yaşlılarda gözükür.
    4- Şişmanlık

    SPORTİF AÇIDAN ÖNLEMLER:

    Antrenmanlara veya müsabakalara başlamadan önce iyi bir Kondisyon programı ile kollarınızı güçlendirin. Kasların kuvvetlenmesi kemiğin ve dokunun korunmasında yardımcı olur.

    BELİRTİLER:
    1-Kırıklara özgü tanı ve belirtiler.
    2-Şiddetli kol ağrısı.
    3-Kırık etrafında yumuşak dokuların şişmesi.
    4-Şekil bozukluğu veya kolda deformite.
    5- Kazazede kolunu kullanamaz.
    6- Dokununca hassasiyet.
    7- Dolaşımın bozulması halinde kol ve elde soğukluk ve hissizlik.

    İLKYARDIM:
    1-Hasta oturuş yada yatış pozisyonundayken kolunun çekilerek kasların, kontraksiyonu ve kırık uçların tahribatı önlenir.
    2-Omuz ve dirsek uzunluğundaki tahta parçasının (atelin) iç kısmı pamukla kaplandıktan sonra üzeri sargı ile sarılır.
    3- Kırık olan kolun koltuk altı rulo sargılarla veya pamuk demetleriyle desteklenerek kan dolaşımının etkilenmesi ve sinir zedelenmeleri önlenir.
    4- Atel bir taneyse dış kol a eğer varsa ikincisi göğüs ile kol aasına yerleştirilir. Atelin uzunluğu dirseğe kadar olmalıdır.
    5- Bu atellerin kola tespiti için sargılar kullanılır.sargıların düğümleri dıştaki atehin üstünde yapılmalıdır.kolu üçgen sargı bezleriyle boyundan askıya almalı ve desteklenmelidir.
    6- Askıdaki kol katlanmış üçgen bezle göğüste tespiti yapılır düğümler sağlam kol üzerinde bulundurulur.
    7- Kan dolaşımı kontrol edilerek oturuş pozisyonunda sevki sağlanır.

    3) ULNA – RADİUS KIRIKLARI

    Ön kolun bir veya her iki kemiğinin tam veya tam olmayan kırığıdır.kemiklerden sadece birisinin kırılması halinde ise tespit işlemi kolaylaşır.çünkü sağlam kemik kırık kemiğe destek olur.ön kolda en çok kolles kırığına rastlanır.(bilekten 2-3 cm uzaktaki kırılmalardır) bu kırık bileğin biraz üstünde meydana gelen şişmelerle tanınır.

    NEDENLERİ:
    Direk darbeler veya kemiğe direk yüklenmeler. Dolaysız yüklenmelere dönmeler veya şiddetli kas kasılmaları neden olmaktadır.

    İLK YARDIM:
    1- Dirsekten parmak uçlarına kadar uzanan tahta ateli kolun alt kısmından yerleştiriniz.
    2- Ateli sargı ile kola tespit ediniz.düğümlerin atyele gelmesine özen gösterin.
    3-Tespit bitikten sonra üçgen sargıyla boyundan askıya alınarak tespit kuvvetlendirilir.
    4- Hastanın dolaşımını kontrol ediniz . oturuş pozisyonunda sevkini sağlayınız.

    4) EL KIRIKLARI

    El tarak kemikleri ile parmak kemikleri üzerine ağır cisimlerin düşmesiyle oluşabilir.el tarak kemiklerinden birinde tam veya tam olmayan kırıktır.bu kemikler el bileği ile parmakları birleştirirler.

    NEDENLERİ:
    Yumruk vurmak gibi drek darbeler veya dolaylı yüklenmeler sonucu oluşabilir.

    SPORTİF AÇIDAN ÖNLEMLER:
    Örneğin boksta eldiven gibi koruyucuların kullanılması. Veya kontak sporlar esnasında ellerin bantlanması veya sarılması.

    BELİRTİLER.:
    1- Sakatlanma anında elde şiddetli ağrı.
    2- Kırığı çevreleyen yumuşak dokuların şişmesi
    3- Şekil bozukluğu ve deformite.
    4- Diğer belirtiler.

    İLKYARDIM:
    1-Yaralanan eli yumuşak, kalınca bir tamponla korunmalı.
    2- Tarak kemiklerinin kırıklarında tam el birlikte tespit edilir.
    3- Tespit içine yapılan sargı fazla kalın olmamalıdır.
    4- Kazaya uğrayan el karşı omuzda tutularak destek sağlanmalıdır.
    5- El alt koldan itibaren askıyla boyunda bağlanır.böylece kırık olan elin şişmesi azaltılabilir.
    6- Kan dolaşımını kontrol ederek hasta oturuş pozisyonunda sev edilir.

    Parmak kemikleri kırıklarında armak kırıklarında avuç içine kadar uzanan bir tahta parçasıyla tespit yapılır.parmak düz tutulmalı ve kırık parmak tespit edildikten sonra yanındaki sağlam parmağı da sargı ile bağlanarak tespit işlemi gerçekleştirilmelidir. Gerekiyorsa tüm parmaklar bağlanarak tespit yapılabilir.yaralının el ve alt kolu boyunda askıya alınmalıdır.

  3. #3
    Editör
    Üyelik tarihi
    Nov 2010
    Bulunduğu yer
    İstanbul
    Mesajlar
    12,644
    Blog Entries
    143


    5) DİRSEK EKLEMİ ETRAFINDA OLUŞAN KIRIKLAR

    Dirsek kırıkları iyi bir ilkyardım ve tedavi görmedikçe uzun süreli sakatlıklara neden olabilir.direk yada indirek darbeler sonucu oluşabilir.kırıklarla birlikte dirsek eklemi de önemli ölçüde zedelenebilir.
    Kırık ardından dirsek ekleminde ani şişme ve morarma görülürse atar damar zedelenmesinden kuşku duyulur.dirsek kırıklarında kol genellikle gergin duruşta yada geriye doğru bükülmüş durumdadır.bu gibi durumlarda kolun düzeltilmeye çalışılmaması gerekir.kolun olduğu gibi tutularak tespiti yapılmaya çalışılmalıdır.hasta yatış pozisyonunda bulundurulmasına, sevkinin de aynı pozisyonda yapılmasına çalışılmalıdır.

    ALT EKSTREMİTE KIRIKLARI
    1-)Kalça Kırıkları:

    Kalça ekleminin majör kemiğe olan femurun baş kısmından meydana gelen tam veya tam olmayan kırıktır.

    Nedenleri:

    -Kalça eklemine direkt darbe veya endirekt stresi

    Riski artıran Nedenler :

    1-60 yaş üzeri yetişkinler
    2-Temas sporları
    3-Kemik veya eklem hastalığı, ,osteoporoz ( kemik erimesi )
    4-Kötü beslenme, yetersiz kalsiyum ve protein alımı.

    Sportif Acıdan Önlemler:

    1-Düzenli spor aktivitelerine başlamadan önce, iyi düzenlenmiş kondisyon programları ile gücünüzü arttırın. Kas kütlesindeki artış kemiklerin korunmasında yardımcı olur.
    2-Temas sporları sırasında uygun korucu ekipman kullanın, kalça yastıkları gibi.
    3-Yeterli miktarda kalsiyum alın. Süt, süt ürünleri ve ekstra kalsiyum tabletleri (günlük 1000-1500 mg. arasında )

    Belirti ve Bulgular:

    1-Şiddetli kalça ağrısı
    2-Ayakta durmada zorluk
    3-Kırık etrafında şişlik ve hareket kısıtlılığı
    4-Gözle görülen deformite ( Şekil Bozukluğu )
    5-Dokunmakla hassasiyet
    6-bacakta ve ayakta his kaybı ve soğukluk.

    İLKYARDIM:
    1-Kazazedenin sırt üstü yatırılmasını sağlayın.
    2-dizlerinin ve ayak bileklerinin arasına yumuşak yastıklar koyunuz.
    3-hastayı yardımcı taşıyacaksa kalça bölümüne alt taraftan başlayarak iki geniş sargıyla sabitleyiniz.geniş sargıların düğümleri önde olmalıdır.
    4-ayak bileklerine sekiz sargı uygulayınız.diz ve diğer yerlerinde geniş sargılarla sarılmasını sağlayınız.
    5-ayrıca omurga kırıklarında olduğu gibi sedyeye bağlayınız.
    7-şok tehlikesine karşı hastanın üstüne bir battaniye örtünüz.hastanın yatar konumda tedavi pozisyonunda taşınması şarttır.

    2)FEMUR KIRIKLARI

    Femurda tam veya tam olmayan kırık meydana gelmesidir.ciddi bir sakatlık olarak karşımıza çıkmaktadır.

    NEDENLERİ:
    Uyluğa direk darbe gelmesi, bükülme veya şiddetli kas kasılmaları sonucu oluşan indirek zorlanmalar

    RİSKİ ARTIRAN NEDENLER:

    1- Temas sporları.
    2- Özellikle osteoporoz gibi kemik ve eklem hastalıkları
    3- Aşırı şişmanlık
    4- Kötü beslenme (kalsiyum eksikliği)

    SPORTİF AÇIDAN ÖNLEMLER:
    1-Adale güç ve kondisyonunu sportif aktiviteler başlamadan önce artırın .artmış kas dokusu kemikler ve diğer derin dokuların korunmasına yardımcı olur.
    2-Koruyucu malzemeler kullanarak olabilecek sakatlıklardan sakının.
    3-Yeteri kadar kalsiyum alınız.

    BULGU VE BELİRTİLER:
    1.Sakatlık anında şiddetli ağrı.
    2.kırık etrafında şişlik ve morarma
    3.gözle görülebilen şekil bozukluğu
    4.dokunulduğunda hassasiyet
    5.kan dolaşımı zarar görmüşse kırık bölge altında ayak ve bacakta uyuşukluk ve soğukluk.

    İlkyardım:
    1- kazazedeyi yatırınız.kırılan bacağı alt ve üst kısmından desteğe alınız.
    2- diz ve ayağının başkası tarafından tutulmasını sağlayınız. Ayağından ve mtopuğundan çekerek uzun kemiğin normal doğrultusunu bulmaya çalışınız. Femur kırıklarında kullanacağımız atel boyu koltuk altından ayağa kadar olmalıdır.atelin pamuk veya sargılarla sarınız.
    Bu esnada tespit işleminin her safhasın da çekme işlemi devam etmelidir.
    Diz ve ayak bilekleri yastıklanarak desteklenir.
    Hastanın altına sargı bezleri hemen hazırlanır.içi yastıklanarak hazırlanmış atelin koyulması sonrasında sargıların bir tanesi göğüs hizasından diğerleri kalçadan, kırığın altından ve üstünden alt bacaktan ayak bileğine dar bir sargı ile bitirilir.
    Sargıların düğümleri atel de bağlanır.en son ayağa sekiz sargının bağlanmasıyla ayağın çekme işlemi bitirilir.
    Şoka karşı tedbir alınız gerekirse bacakların yukarı kaldırılması ve ya battaniyeyle hastanın korunmasını sağlayabilirsiniz.
    Hastanın dolaşımını kontrol ediniz.yatış pozisyonunda sevkini sağlayınız

    3-) Tibia Kırıkları:

    Diz ve ayak bileği eklemleri arasındaki iki kemikten kalını olan tibia kemiğinin komple veya kısmı kırılması.

    Nedenleri:

    Direkt darbeler, endirekt yüklenmeler ( darbeler )

    Riski Artıran Nedenler:

    1-Temas sporları
    2-Kemik veya eklem hastalıklarının varlığı
    3-Aşırı şişmanlık
    4-Şiddetli ayak bileği burkulması
    5-Kötü beslenme, kalsiyum eksikliği

    Sportif Açıdan Önlemler:
    Tekrarlanan yüklenmeden dolayı bacak kemiğinin zayıflaması ile yorgunluk kırıkları görüle bilir. Bu maraton koşucularında ve yürüyüşçülerde sık görülür. Sportif çalışma ve yarışmalara başlamadan önce düzenli güç ve kondisyon ile adaleyi kuvvetlendirin. Artmış kas dokusu kemiklerin korunmasında yardımcı olur. Yaptığınız spora uygun koruyucu malzemeler kullanın.

    Bulgu ve Belirtileri:
    1-Şiddetli ağrı
    2-Şişlik
    3-Şekil bozukluğu deformite
    4-Hassasiyet
    5-Uyuşma veya soğukluk

    4-) Bacakta Kırıklar ( Fibula )
    Baldırdaki kemiklerden ince olanı fbulanın komple veya kısmen kırılmasıdır. Yaygın bir kırılma değildir. Şiddetli ayak bileği burkulmaları sonucunda görülebilir.

    Nedenleri:

    Direkt darbe gelişi veya endirekt baskı oluşumu ( bükme veya şiddetli adale kasılmalarıyla )

    Riski Artıran Nedenler:

    1-Temas sporları
    2-Kemik veya eklem hastalıkları özellikle osteoporoz
    3-Aşırı şişmanlık
    4-Kötü beslenme özellikle kalsiyum eksikliği
    5-Zayıf kas yapısı

    Sportif Acıdan Önlemler:
    Adale güç ve kondisyonunun, sportif aktivitelere başlamadan önce artırın. Artmış kas dokusu, kemikler ve diğer deri dokularının korunmasına yardımcı olur.

    Bulgular ve Belirtiler:

    1-Şiddetli ağrı
    2-Şişlik
    3-Şekil bozukluğu
    4-Hassasiyet
    5-Ayakta Uyuşma veya soğukluk ( Bozulmuş kan dolaşımı sebebi ile

    Alt Bacak Kırıklarında ilkyardım:
    1- Kırık olan bacak uzatılmış dururken femur da olduğu gibi çekilerek kemik doğrultusu bulunmaya çalışılır.
    2- Hastanın altına dört adet sargı bezi yerleştirin. Bunlardan biri kalçaya, diğeri bacakların altına, bir diğeri dizlere kırığın altına ve üstüne seriniz.ayrıca topuklara dar bir sargı yapınız.düğümleri atelde yapınız.
    3-kazazedenin sakatlanan bacağına tahta ateli yerleştiriniz. Atelin boyu kalçadan ayağa kadardır.iç kısmının pamukla doldurulmasını sağlayınız.
    4-Sağlam bacak yavaşça sağlam olanının yanına yaklaştırılır.
    5-Bacakların arasına konulacak yumuşak takviyelerle, bacaklara atılacak sargıların kırıkların yelerini bozmamasına dikkat ve yardım edilir.
    6-Sabitleştirilinceye kadar ayağı yavaşça çekme işlemini devam ettiriniz tespit işlemi bitince bırakılır.
    7-Şoka karşı tedbir alınız ayalarını gerekli ise kaldırınız.
    8-Hastanın yatış pozisyonunda sevkini sağlayınız.

    5)Ayak Parmağı Kırıkları:

    Bir veya birden fazla ayak parmağı kemiklerinin komple veya bir kısmı kırılma görülebilir.

    Bulgu ve Belirtiler:
    1-Kırık bölgesinde şiddetli ağrı
    2-Kırık etrafındaki yumuşak dokularda şişme
    3-Kan dolaşımının bozulması ile uyuşukluk ve soğukluk
    4-Kırılan yerde eziklik ve morarma

    Nedenleri:
    Ayak parmağını direk darbe gelmesi, vurmalar. Ayak parmağındaki en direkt yüklenmeler, özellikle burkulmalar.

    Riski Artıran Nedenler:
    Uygun olmayan spor ayakkabılarının kullanımı, bazı kemik ve eklem hastalıkları özellikle osteoporoz, şişmanlık, kötü beslenme, özellikle kalsiyum eksikliği.

    İLKYARDIM :
    1-Kazazedeyi sırt üstü yatırınız.
    2-Ayağını desteğe alınız.ayakkabılarını çıkarın .
    3-Sakatlanan bacağı yukarı kaldırmak için katlanmış battaniyeyi veya yastığı altına koyunuz.
    4-Ayak genişliğindeki tahta ateli ayağa uygulayarak sabitlemeye çalışınız.
    5-Tahta atelin içini pamuk veya yumuşak tampon yaparak içini hazırlayıp uygulayabiliriz.sargının düğümlerini atelin üstünden yapınız.
    6-Sargıdan sonra dolaşımın kontrolünü yapınız

    6) Diz Kapağı Kırıkları ( Pattella ):
    Pattellanın alt veya üst parçasında tam veya tam olmayan kırıklar. Birçok pattella kırığına, pattellaya yapışan tendonlar veya bağların kopması veya gerilmesi eşlik eder.

    Nedenleri:
    Diz kapağına gelen direkt darbeler veya dolaylı yüklenmeler. Dolaylı yüklenmeler döndürücü ve şiddetli kas kasılmaları neden olur

    Riski Artıran Nedenler:

    1-Özellikle futbol gibi kontak sporlar
    2-Osteoporoz gibi kemik ve eklem hastalığının varlığı
    3-Şişmanlık
    4-Kalsiyum eksikliği ile seyreden kötü beslenme.

    Sportif Açıdan Önlemler:
    Egzersiz, sportif yarışma veya antrenmanlardan önce iyi kondisyon ve yeterli kas kuvveti oluşturulması artmış kas kuvveti kemikleri ve alttaki dokuları korur. Kontak sporları yaptığımızda dizlik gibi koruyucu malzemeler kullanınız.

    Bulgu ve Belirtileri:

    1-Kırık anında şiddetli ağrı
    2-Dizin ileri ve geriye hareketinde ağrı
    3-Kırık etrafında şişlik
    4-Kırık tamsa ve kırık uçları normal kemik bütünlüğünü bozacak kadar birbirinden ayrılmışsa gözle görülebilen deformite
    5-Dizde takılma veya kilitlenme
    6-Diz kapağının altındaki kemiklere doğru bastırıldığında hassasiyet
    7-Kan damarlarının basıya uğraması halinde kırık bölgesinin altında soğukluk ve hissizlik

    İLKYARDIM:
    1-Kazazedeyi hemen sırtüstü yatırınız.bacağını rahat konuma alınız.
    2-Tespit işlemi kalçadan ayağa kadar olmalıdır.ayak yükseltilerek alttan desteklenmeli.
    3-Kalçadan ayak bileğine kadar tahta atel kullanılır.atel yerleştirildikten sonra dizin altına yastıkla destekleme işlemi unutulmamalıdır.
    4-Sargılarla uyluktan diz eklemi altından , üstünden ve ayak bileğinden tespit işlemi yapılmalıdır.
    5-Hastayı yatar veya oturuş pozisyonunda sevk edebilirsiniz.

    ATELE ALMANIN FAYDALARI

    -Basit bir kırığın açık kırık şekline dönmesi önlenir
    -Yara olduğu gibi kalır enfeksiyon önlenir
    -Kırık uçların ağrı meydana getirmesi önlenir
    -Şoka mani olunur
    -Yaralı uzak yere kolaylıkla ve emniyetle taşınabilir
    -Yaralı sedyeden kaymaz çünkü atel sedyeye tutturulmuştur
    -Yaralı kendini emniyette hisseder

    BURKULMA VE ÇIKIKLAR
    BURKULMALAR:

    Eklemi yapan eklem kapsülü ve eklem bağlarının, eklemin hareket sınırının ötesinde zorlanmaya maruz kalması sonucu zarara uğramasıdır.
    Burkulmalarda eklem kapsülü zedelenebilir ve bağ dokuları bağlantı yerlerinden kemik parçaları koparabilirler.

    Belirtileri: Şişme , ağrı, hareket kısıtlılığı ve renk değişimi gözlenir.

    NOT: Ezilen, kopan veya yırtılan eklem dokusundan sızan eklem sıvısı, kan ve plazma eklemin şişmesine yol açar. Büyük kan damarlarının yırtılmasıyla ekimoz ve hemotomlar gelişir. Şişme ve hemotom sonucu sinirler baskı altına girdiğinden şidetli ağrı hissedilir.

    İLK YARDIM: İlk yardımın amacı şişmeyi önlemek ve iç kanamayı azaltmaktır.
    Kazaya uğrayan eklem tam bir hareketsizlik içinde ve mümkünse yükseltilmiş bir duruma getirilmelidir.
    İlk 24 saat içinde soğuk uygulaması çok önemlidir.soğuk uygulanırken, eklemin hareketlerini sınırlamak ve ödem oluşmasını önlemek için esnek sargı beziyle basınçlı bandaj yapmak gerekir.
    Buz masajı 24 saat uygulanabilir.gerekli ise 72 saat kadar da uygulanabilir.
    Eklem şişmesi kontrol altına alınmasından sonra sıcak su uygulaması yapılabilir.
    Eklem etrafındaki dokulara hafif masajla tedavi öngörülebilir. Tedavi sırasında çözülen esnek sargı , eklemi desteklemek ve tespit etmek için yeniden sarılmalıdır.
    Burkulma geçirmiş kişi fazla dolaşmamalıdır,aksi taktirde şişme ve kan toplaması devam eder.
    Sargıyı yapan kişi dolaşımı kontrol etmeli gerektiğinde ise sargıyı gevşetmelidir.

    ÇIKIKLAR

    Bir eklemi meydana getiren kemiklerden birinin başı dış etki sonucu normalde bulunduğu yerden ayrılmasına çıkık denir.
    Çıkıklarda genellikle eklem bağları kopar, eklem kapsülü yırtılır.
    Çene, omuz, dirsek, bilek, kalça, diz, el ve ayak parmaklarında görülebilir. Üst ekstremite çıkıkları alt ekstremite çıkıklarına oranla daha sık rastlandığı görülmektedir.
    Eklem başlarının yerlerinden ayrılma derecesine göre çıkılar ; tam çıkık ve tam olmayan çıkık olarak ikiye ayrılır. Bazı çıkık olayından sonra eklem yapısının zayıf olması nedeniyle veya doğuştan eklemin zayıf olması nedeniyle çıkıkların tekrarlanmasına sebep olur.

    BELİRTİLERİ:
    Şişme şiddetli ağrı , aklemde şekil bozukluğu , vücut smetrisinin bozulması hareket kapasitesinin azalması yada tam hareketsizlik gibi belirtileri vardır.

    İLK YARDIM
    -Çıkık eklem ve organ tam istirahata alınır.
    -Mümkünse atel ve sargıyla tespit ediniz.
    -Çıkık tespit edildikten sonra üçgen sargıyla askıya alınız.
    -Soğuk uygulaması yapınız.
    -Gerekirse ağrı kesici ilaçlar veriniz.
    Çıkığın yerine konulması ancak iyi yetiştirilmiş ilk yardım personeli tarafından yapılması gerekmektedir.
    Yeterince pratik yapmış kişilerce yapılan deneme ise damar-sinir sıkışmalarına, wklem bağlarının düzelemeyecek ölçüde tahrip olmasına, sık sık çıkığın tekrar etmesine neden olabilir. Bu nedenle yukarıdaki ilk yardım önlemleri alınarak bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

    KRAMPLAR
    Kramp bir veya birçok kasın birlikte ağrılı kasılmasıdır.belli bir kas demetinin, aynı hareketi sık ve uzun süre alışılmamış şartlarda yapması sonucu meydana gelir .
    Krampların oluş sebebi;
    -Kasların kötü şartlarda çok çalışması ve yorgunluk maddesinin yıkıma uğramayıp kas hücrelerinde birikmesi.
    -Kasın çok çalışması sonucu önemli miktarda ve kısa sürede su ve tuz kaybetmesidir.

    BELİRTİLERİ:
    Şiddetli ağrı, kasılmış ve sertleşmiş kas demetleri ve organın hareket edememesidir.

    İLK YARDIM
    Kramplı bölgeye sıcak kompres uygulanır. Kaslara masaj yapılır. Masajla birlikte kaslara açma kapama hareketleri yaptırılır. Bacaktaki krampın giderilmesi için bacak kasının topuk üstündeki başlangıç noktası sertçe ovulmalıdır.
    Su ve tuz kaybına bağlı kramplarda kaybedilen su ve tuzların yerine konması için hastaneye sevk edilir. Su ve tuzlu içecekler tedaviden önce içirilmelidir.

    SOĞUK MASAJ ETKİSİ
    -Kan akımını azaltıp ödemi önler (şişme).
    -Ağrıyı azaltır.
    -Hücre metabolizmasını azaltır.
    -Kas gevşetici etki yapar.
    -Kanamayı azaltıcı etki gösterir.
    -Dokuların esnekliğini ve azaltır.

    SICAK UYGULAMANIN FİZYOLOJİK ETKİLERİ
    -Artmış kan akımı.
    -Artmış lokal ısı.
    -Artmış şişlik.
    -Oksijen alımının artması.
    -Lokal metabolizmanın artması.
    -Daha az ağrı ve adale, tendon ve ligmentlerin daha elastik olma durumu.

    SICAK UYGULAMANIN FAYDALARI
    -Adale spazmını ve ağrıyı azalması.
    -Egzersiz öncesi hareket açıklığını arttırması.
    -Yara iyileşmesini hızlandırması.

    İNCİNME VE ZORLANMA
    Bir kas veya kaslar grubunun aşırı çekilip zorlanması veya yırtılıp kopmasından buna neden olan aşırı ve ani hareketlerden kaynaklanır.
    Ağır bir yükü hatalı bir şekilde kaldırırken, veya hatalı bir şekilde sporu zorlanarak yapanlarda görülebilir.

    BELİRTİLERİ:
    Ani ve keskin bir ağrı, sakatlanan yerde şişmenin görülmesi.

    İLK YARDIM
    İncinen yeri en rahat pozisyonda dinlendiriniz. Yeni incinme ve zorlanmalarda en az yarım saat bir buz torbasını ya da su kompresini uygulayınız. Sakatlanan bölgeyi şişmeye karşı elastik bandaj ile sararak baskı uygulayınız. İncinen yeri yukarı kaldırınız. Şüpheli bir durum söz konusu ise kırık varmış gibi tedavi uygulayınız. Hastayı daha sonra bir sağlık kuruluşuna sevk ediniz.

  4. #4
    Editör
    Üyelik tarihi
    Nov 2010
    Bulunduğu yer
    İstanbul
    Mesajlar
    12,644
    Blog Entries
    143

    Kalça Kırıkları Nedir ?

    Sponsor Bağlantılar


    Kalça eklemini oluşturan uyluk kemiğinin boyun kısmında veya trokanterik bölge denen boynun daha alt kısmında olan kırıklara kalça kırığı denmektedir. Bu kırıklar daha çok yaşlılık döneminde görülen önemli bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl 300.000 insan bu nedenle hastanede yatırılarak tedavi edilmektedir.

    Kalça kırığı nasıl ve neden oluşur: Yaşlılarda genellikle basit düşmelerle, gençlerde ise trafik kazası veya yüksekten düşme gibi yüksek enerjili travmalarla meydana gelir. Yaşlılarda osteoporoz (kemik erimesi) önemli bir etkendir. Osteoporozun özellikle menapoz sonrası kadınlarda daha yaygın oluşu ileri yaş döneminde kalça kırıklarının kadınlarda daha sık görülmesine neden olmaktadır. Zayıflamış kemik, hastanın örneğin evde ayağının bir yere takılıp düşmesiyle kolaylıkla kırılabilmektedir. İleri yaşla birlikte görmede, reflekslerde ve kas güçlerinde azalma, düzensiz tansiyon kişiyi düşmeye yatkın hale getirir. Yaşlı bir insanın ayaktayken yere düşmesi kalça kırığı için gereken enerjiyi fazlasıyla oluşturmakta, buna rağmen yaşlılardaki düşmelerin %2 den azı kalça kırığına neden olmaktadır.

    Tanı: Kaymış kalça kırıklarında tanı koymak kolaydır. Hasta yürüyemez ve kalça bölgesinde hareketle artan şiddetli ağrısı olur. Kırık taraftaki bacak kısalmış ve dışa dönmüş durumdadır. Tanı için röntgen çoğu kez yeterli olur. Ancak yorgunluk kırıklarında ve kaymamış kırıklarda hafif bir kalça ağrısı ile aksayarak yürümek mümkün olabilir. Bu durumda ilaveten bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans gibi ileri tanı yöntemlerine başvurulur.

    Riskler: Yaşlılarda güçlükle dengede olan organ sistemleri ve ruhsal durum kalça kırığının oluşması ile tamamen bozulur. Yatağa bağımlı hale gelen hastanın metabolik dengeleri hızla bozulur. Şeker hastalığı, kalp hastalığı gibi önceden var olan hastalıkları giderek ağırlaşır. Yatağa temas eden yerlerinde yatak yaraları çıkabilir. Uzun süreli yatağa bağımlılık sağlıklı yaşamla bağdaşmamaktadır.

    Tedavi: Amaç hastayı yatağa bağımlılıktan bir an önce kurtarmak ve eskisi gibi yürümesini sağlamaktır. Bunun için tek çözüm cerrahi tedavidir. Cerrahi tedavide iki farklı seçenekten birine karar verilir: Bunlardan birincisi kırık parçaları uç uca getirip kaynatmayı hedefleyen ameliyatlardır. Osteosentez denen bu ameliyatlar çok yaşlı olmayan, ev dışı aktif yaşam beklentileri olan ve hastaneye gecikmeden getirilmiş hastalara yapılabilir. Bu ameliyatlarda özel vida veya çivi sistemleriyle kırık sabitleştirilir. Kaynama süresi boyunca hasta o tarafına tam yük verilmeden yürütülür. İkinci seçenek ise protezlerdir. Fizik aktiviteleri kısıtlı, hafıza problemi olan ve çok yaşlı hastalarda ameliyat ile kırığın üst parçası çıkarılıp yerine metal protez yerleştirilir. Böylelikle hastanın hemen yürütülmesi mümkün olur.

    Korunma: İleri yaş grubunda görülen kalça bölgesi kırıkları daha çok osteoporoza bağlı olduğundan ve evde basit düşmeler sonucu oluştuğundan bazı önlemlerle kırık riski azaltılabilir. Osteoporozun ilaç ve egzersilerle önlenmesi ve tedavisi dışında yaşama alanında uygulanacak bazı önlemlerle düşme riski de azaltılabilir. Yürüme alanından halı parçalarının, kapı eşiklerinin ve kabloların kaldırılması, halıların sabitlenmesi, banyo gibi ıslak alanlarda kaymayan zemin örtüleri kullanılması, banyo ve tuvaletlere tutamak konulması ve yaşam alanının yeterli aydınlatılması bu önlemlerdendir.

    Unutulmamalıdır ki kırıkları önlemek, onları tedavi etmekten çok daha kolay ve ucuzdur.

 

 

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Genç kız yardım bekliyor
    By gülümse_hayata in forum Basında Engelliler
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 22-01-2011, 00:24:49
  2. Omurilik Felçli Hastalarda Osteooporoz (Kemik Erimesi) Ve Kırık Riski!
    By Fırtına in forum Omurilik Hasarları (Parapleji)
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 24-12-2010, 20:43:58
  3. Engellilere Yardım Et Cennete Git!
    By DÜŞ GEZGİNİ in forum Engelliler ve Ötekileştirme Sorunsalı
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 08-11-2010, 22:11:49
  4. Sıcak çarpması ve ilk yardım
    By Sağlık Teknikeri in forum Sağlık Hakkında Genel Bilgiler - Soru / Cevap
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 17-08-2010, 13:03:52
  5. Burkulma
    By Mehmet Yalçın in forum Sağlık Hakkında Genel Bilgiler - Soru / Cevap
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 29-05-2010, 13:46:11

Bu Konudaki Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  
© 2010 - 2014 Engelliler.gen.tr. Her Hakkı Saklıdır. 5651 sayılı yasaya göre forumumuzdaki mesajlardan doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir. İçerikle ilgili şikayetlerinizi admin[@]engelliler.gen.tr e-posta adresinine iletiniz.