Kimi bankalar Soma faciası sonrasında ölen madencilerin kredi borçlarını sileceğini açıklarken kimisi de faiz erteleyeceğini duyurdu. Açıklanan bu kampanyaların detayları ise henüz belli değil. Kaç madencinin ne miktardaki borcunun silindiğinin net olarak açıklanmaması eleştiri konusu olmuş durumda.

Madencilerin kart borcu, yaşanan dramların sebeplerinden birisi olarak kendisinden bahsettirse de tüm Türkiye’nin sorunu olduğunu da unutmamak gerekiyor. Sorunun boyutu hiç de küçük değil.

Zor şartlar ve borç yükü!

Geçtiğimiz yıl 547 bin kişi kredi kartı borcunu ödeyemedi. Bireysel kredi borcunu ödeyemeyen kişi sayısı ise 418 bin kişi. Rakam 966 bini buluyor.

Bu yıl ekonominin küçülmesi bekleniyor. Bu durum işsizliği artırma ihtimalini güçlendirirken borç yükü altında olan vatandaşın borcunu ödeyebilmek için daha zor şartlarda çalışmaya razı olmasına neden olacak. 966 bin kredi borçlusunu aileleri ile birlikte düşündüğümüzde ortaya çıkan tablo daha da boyutlanmakta.

Bankaların borç silme hamlesi madencinin borcunu gündeme getirdi. Soma’da bankalardan kullanılan bireysel kredi ile kredi kartı borçları 690 bin TL çıktı. Bu rakam bankaların verdiği toplam kredilerin % 0.00006’sı ediyor.

Türkiye’de iş yapan birçok banka Soma’da meydana gelen maden kazasında hayatını kaybedenlerin borçlarını ardı ardına sildiklerini açıkladı. Hayatta kalanların ise borçlarını yeniden ele alarak, yapılandıracaklar.

Ticari hukuk kuralları içinde kredi borçlusu hayatını kaybettiğinde borcu mirasçılarına kalıyor. Borç sigortalanmış ise bu borçları sigorta şirketi ödüyor.

Bununla birlikte Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumu (BDDK) iki ay önce çıkardığı düzenleme ile sigorta zorunluluğunu kaldırdı. Bankalar artık bireysel kredi verdikleri müşterilerinden zorunlu olarak hayat sigortası yapmalarını isteyemiyor. Bankalar sadece konut kredilerinde müşterilerinden hayat sigortası yapmalarını isteyebiliyorlar. Konut kredileri de belli bir teminat karşılığında verildiği için bu kredilerin de banka açısından çok fazla bir riski bulunmuyor.

Ortalama gelir: 1.400 TL


Bir bankacının verdiği bilgiye göre Somalı madencilerin gelir ortalaması 1.400 TL’ye işaret ediyor. Bankalar BDDK’nın çıkardığı yeni yasal düzenlemeler kapsamında bir kişiye en fazla maaşının 5 katı kadar kredi limiti tanıyor.

Türkiye’de yaşanan bu acı olayın ardından Soma halkının bankacılık sektöründen kullandığı kredilerin tutarına bakıldığında madencilerin gelirinin ne oranda kredi kullanımına etki yaptığı da görülüyor.

Tüm Soma halkının sistemden kullanabildiği ticari, bireysel kredi kartı ve bireysel tüketici kredilerinin toplam tutarı 775.823 bin TL’yi aşmıyor. Burada 85 bin TL’lik ticari krediler düşüldüğünde, bireysel borç toplamının 690 bin TL olduğu görülüyor.

Sigortasız risk: 1.336 TL!


Bankalar arka arkaya madencilerin acısını paylaştıklarını ve hayatını kaybeden işçilerin borçlarını sildiklerini açıklarken, Somalılar kamu ve özel bankalardan 614.583 bin TL bireysel kredi, 76.857 bin TL bireysel kredi kartı ve 84.383 bin TL ticari kredi almışlar. Bu arada bir diğer önemli ayrıntı da bankaların bütün kredi riskleri neredeyse sigorta kapsamında. Soma’daki sigortasız toplam risk sadece 1.336 bin TL’ye işaret ediyor.


Soma’nın banka borcu ‘Spine’da 1+0’a bedel!




****************************************

Bankalar şimdi ne yapacaklarına henüz tam karar verebilmiş değiller aslında kim kimin önüne geçer daha çok kendi lehine reklam yapabilse bu zarar durumundan azami faydayı elde edebilmenin peşindeler. Hiçbir bankanın Genel Müdürü basının karşısına çıkıpda basın toplantısı düzenleyerek '' evet bizimde yüreğimiz yanıyor ve biz ...bankanın temsilcileri olarak Somadaki faciayı yaşayan borçulularımızın ve ailelerinin yaşadıkları drama ortak olduk, onların acısı bizimde acımızdır ve bu nedenle onların bize olan tüm borçlarını ( kredi ve kredi kartı ) silmeyi planlıyoruz. Bu konuda ilgili işlemleri yürürlüğe koyduk'' deme cesaretini gösteremedi.

İlk açıklama İNG bankası Genel Müdürlüğünden gelse da aslında bu acılı vatandaşı kandırmaktan öte değil. Bankacı olanlar çok iyi bilir ki öteleme asla borcu yoketme demek değildir. Bir çeşit erteleme kararıdır o da bu facianın boyutları düşünüldüğünde çok hafif kalır. Borcu öteleme, taksitleri erteleme yada faizi kaldırma girişimi ne kadar iyiniyetli bir karar olsa da sonuçlarına bakıldığında yaşanan acıyı yoketmez ve mecburiyetleri ortadan kaldırmaz. Kendi bankam adına gönlüm ister ki Soma da yaşanan bu faciaya gerçekten bir nebze de olsa başsağlığı mesajı verilmek isteniyorsa madende yakınını kaybeden yada madenden sağ çıkan her borçlunun borcunun silinmesidir. Ne erteleme nede faizin kaldırılması , yeniden yapılandırma yapılması vs benim içimde duyduğum acıyı hafifletmeyeceği gibi o acının sahiplerini de rahatlatmayacaktır.