Sahada yaşadığınız karmaşa “tek bir kurumun hatası” değil, birbirine temas eden üç ayrı rejimin (özel güvenlik sağlık şartları, engellilik raporları, iş hukuku) aynı masaya hiç düzgün oturtulamamasının sonucu. Netleştireyim.
1) Engelli raporu, ÖGG kimliğini otomatik iptal ettirmez
Elinizdeki engellilik raporu (yüzde 43, süresiz) ile ÖGG kimliği aynı şey değil. ÖGG açısından belirleyici olan,
“Özel Güvenlik Görevlileri Sağlık Şartları Yönetmeliği” kapsamında düzenlenen raporun karar kısmıdır. Bu Yönetmelik açıkça “durum bildirir sağlık kurulu raporu” kararlarında şu ibarelerden birinin yazılacağını söyler:
“Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi Olarak Çalışır / Silahsız Özel Güvenlik Görevlisi Olarak Çalışır / Özel Güvenlik Görevlisi Olarak Çalışamaz.”
Sizin paylaştığınız raporda karar:
“silahsız güvenlik görevlisi olabilir”. Pratik sonucu şudur: Bu rapor varken “engelli oldunuz diye” kimliğin kendiliğinden iptali mevzuatın mantığına da metnine de oturmuyor.
2) “Silahsız ÖGG raporu süresiz olmalı” iddiasının mevzuatta karşılığı yok
Yönetmelik “süresiz olmalı” diye bir şart koymuyor. Hatta iki kritik hüküm var:
- Aday sağlık raporu (eğitim ve kimlik süreçleri için kullanılan) 1 yıl geçerli.
- Çalışırken, tereddüt oluşursa işveren veya valilik durum bildirir rapor isteyebilir. İstendiği tarihten itibaren 60 gün içinde alınmazsa ve mazeret yoksa süreç valiliğe bildirilir; ayrıca rapor “çalışamaz” gelirse il özel güvenlik komisyonu kararıyla çalışma izni iptal edilir.
Dolayısıyla polis memurunun “süresiz alman gerekir” yaklaşımı bir “uygulama alışkanlığı” olabilir ama
Yönetmelik kaynaklı bir zorunluluk değil.
Ek bir önemli nokta:
- Aday rapor ücretini aday öder.
- İşveren veya valilik “durum bildirir rapor” isterse ücreti işveren öder.
Siz raporu cebinizden ödediyseniz, bunun dayanağı çoğu zaman “işverenin maliyeti çalışana yıkması” oluyor.
3) Özel sektörün “almıyoruz” demesi ayrı konu, hukuki zemin ayrı konu
Şirketlerin inisiyatif kullanması pratikte doğru; ama “engelli özel güvenlik olmaz” genellemesi mevzuat dili değil. Hele elinizde “silahsız çalışır” kararlı rapor varken, bu cümle en azından
kaba ve hatalı bir dışlama kalıbı.
Ayrıca 50+ çalışanı olan özel sektör işyerlerinde
yüzde 3 engelli çalıştırma yükümlülüğü var ve bunun temini İŞKUR üzerinden yürür.
Yani “engelli ilanı yok” dediğiniz tablo, çoğu yerde yükümlülüğün fiilen delindiğini gösteriyor.
4) 12 saat mesai meselesi: Komisyon değil, İş Kanunu ve denetim sorunu
Özel güvenlik komisyonu vardiya süresini “12 saat” diye belirleyen ana merci gibi anlatılıyor ama işin omurgası
4857 sayılı İş Kanunu.
- Haftalık çalışma süresi genel olarak 45 saat; günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz (denkleştirme koşulları ayrıca düzenlenir).
- Ara dinlenmeleri (mola) çalışma süresinden sayılmaz; bu yüzden kâğıt üstünde 12 saat “vardiya”, fiilen 11 saat “çalışma” diye kurgulanabiliyor.
- Fazla çalışmanın yıllık toplamı 270 saati geçemez.
- Gece çalışması için genel sınır 7,5 saattir; ancak turizm, özel güvenlik ve sağlık işlerinde işçinin yazılı onayıyla bunun üstüne çıkılabilmesine ilişkin istisna vardır.
- Vardiya değişimlerinde en az 11 saat dinlenme kuralı vardır.
Sizin anlattığınız tablo, “kanunda yok”tan çok,
kanunun denetimle işletilmemesi meselesine benziyor.
Aşağıya, iadeli taahhütlü gönderebileceğiniz şekilde 3 ayrı resmi metin taslağı bırakıyorum. Metinler, doğrudan “12 saati 8’e indirin” demek yerine, idarenin elindeki gerçek araca yaslanıyor:
sektörel denetim ve yaptırım.
A) ÇSGB’ye (Rehberlik ve Teftiş) Başvuru Taslağı
T.C.
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞINA
(Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı)
Sayı : (Boş bırakınız)
Konu : Özel güvenlik sektöründe çalışma süreleri ve iş sağlığı güvenliği yönünden denetim talebi
Tarih : …/…/2026
AÇIKLAMALAR
1- İstanbul ilinde özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığım dönemlerde ve sektör genelinde gözlemlediğim uygulamalar; 4857 sayılı İş Kanunu’nun çalışma süreleri, ara dinlenmesi, fazla çalışma ve posta usulü çalışma hükümleri ile 6331 sayılı Kanun kapsamındaki temel iş sağlığı ve güvenliği gereklerine aykırılık riski taşımaktadır.
2- Uygulamada yaygın biçimde;
a) Ayın önemli bölümünde 12 saatlik vardiyalarla çalışma,
b) Gece ve gündüz postalarının birbirini takip eden biçimde planlanması,
c) Ara dinlenmelerinin fiilen kullandırılmaması veya mevzuata uygun kullandırılmadığı halde bordroda kullandırılmış gösterilmesi,
d) Fazla çalışma sınırlarının aşılması,
e) Temel ihtiyaçlara (içme suyu gibi) erişimin sağlanmaması,
gibi hususlarla karşılaşılmaktadır.
3- Bu kapsamda, özel güvenlik hizmeti sunan işyerlerine yönelik olarak; çalışma süreleri, ara dinlenmeleri, fazla çalışma, posta düzeni ve iş sağlığı güvenliği yönünden planlı/tematik denetim yapılmasını; tespit edilecek aykırılıklar hakkında mevzuatın öngördüğü idari yaptırımların uygulanmasını talep ederim.
HUKUKİ DAYANAK
4857 sayılı İş Kanunu (md. 63, 68, 41, 69 ve ilgili hükümler) ile 6331 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat.
SONUÇ VE TALEP
Yukarıda arz edilen hususlar kapsamında gerekli denetimlerin yapılmasını ve sonucundan tarafıma bilgi verilmesini arz ederim.
Adı Soyadı :
T.C. Kimlik No:
Adres :
Telefon :
E-posta :
İmza :
EKLER
1- (Varsa) Çalışma çizelgesi örnekleri / vardiya planı örnekleri
2- (Varsa) Bordro örnekleri / puantaj örnekleri
3- (Varsa) Fotoğraf, yazışma ve diğer deliller
B) İstanbul Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonuna Başvuru Taslağı
Amaç: “Süresiz rapor” iddiasını yazılı görüşe bağlamak ve kayıtların netleşmesini sağlamak.
T.C.
İSTANBUL VALİLİĞİNE
(İl Emniyet Müdürlüğü – Özel Güvenlik Şube Müdürlüğü)
(İl Özel Güvenlik Komisyonu)
Sayı : (Boş bırakınız)
Konu : Durum bildirir sağlık kurulu raporunun süreli düzenlenmesi hakkında bilgi ve değerlendirme talebi
Tarih : …/…/2026
AÇIKLAMALAR
1- Silahsız özel güvenlik kimlik kartım …/…/2028 tarihine kadar geçerlidir.
2- Özel Güvenlik Görevlileri Sağlık Şartları Yönetmeliği kapsamında tam teşekküllü hastaneden alınmış, karar kısmında “Silahsız Özel Güvenlik Görevlisi Olarak Çalışır / silahsız güvenlik görevlisi olabilir” ibaresi bulunan sağlık kurulu raporum mevcuttur. Raporda geçerlilik süresi 2 yıl olarak belirtilmiştir.
3- Uygulamada bazı birimlerce “silahsız özel güvenlik raporunun süresiz olması gerektiği” yönünde sözlü bilgilendirme yapılmakta; bu durum iş başvurularında tereddüt ve farklı uygulamalara yol açmaktadır.
TALEP
Aşağıdaki hususlarda tarafıma yazılı bilgi verilmesini arz ederim:
a) Durum bildirir sağlık kurulu raporlarının süreli düzenlenmesi mevzuata uygun mudur?
b) Silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışır kararlı, süreli rapor ile çalışma izni/kimlik kartı açısından ilave bir işlem gerekir mi?
c) Valilik veya işveren tarafından yeniden durum bildirir rapor istenmesi halinde süreç ve süreler nelerdir?
Adı Soyadı :
T.C. Kimlik No:
Adres :
Telefon :
E-posta :
İmza :
EKLER
1- Silahsız özel güvenlik kimlik kartı fotokopisi
2- Durum bildirir sağlık kurulu raporu örneği
3- (Varsa) Engellilik sağlık kurulu raporu örneği
C) İŞKUR İstanbul İl Müdürlüğüne Başvuru Taslağı
Amaç: Engelli ÖGG ilanlarının görünmemesi ve yaş engeli gibi ayrımcı filtrelerin denetlenmesi.
T.C.
TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
(İstanbul Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü)
Sayı : (Boş bırakınız)
Konu : Engelli istihdam yükümlülüğü kapsamında özel güvenlik mesleğinde ilan/yerleştirme süreçlerine ilişkin başvuru
Tarih : …/…/2026
AÇIKLAMALAR
1- Silahsız özel güvenlik kimlik kartına sahip bulunmaktayım. Ayrıca sağlık kurulu raporumda “silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışır” kararı mevcuttur.
2- 4857 sayılı İş Kanunu md. 30 uyarınca 50 veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerlerinde yüzde 3 engelli çalıştırma yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu yükümlülük kapsamında teminin İŞKUR aracılığıyla yürütüldüğü bilinmektedir.
3- Buna rağmen İŞKUR ilanlarında engelli statüsünde “özel güvenlik görevlisi” ilanlarının çok sınırlı olduğu; sahada ise işverenlerin yaş ve engellilik temelli dışlayıcı yaklaşımlar sergilediği görülmektedir.
TALEP
a) Engelli kontenjanı kapsamında özel güvenlik mesleğinde uygun açık işlerin tarafıma yönlendirilmesini,
b) Engelli istihdam yükümlülüğünü yerine getirmeyen işyerlerine ilişkin denetim ve yaptırım süreçlerinin işletilmesini,
c) İlanlarda yaş vb. ayrımcı koşulların mevzuata aykırı kullanımı yönünden gerekli inceleme yapılmasını
arz ederim.
Adı Soyadı :
T.C. Kimlik No:
Adres :
Telefon :
E-posta :
İmza :
EKLER
1- Silahsız özel güvenlik kimlik kartı fotokopisi
2- “Silahsız ÖGG olarak çalışır” kararlı sağlık raporu örneği
3- Engellilik sağlık kurulu raporu örneği (varsa)
Son bir net cümle
Mevzuat açısından sizin elinizdeki “silahsız çalışır” kararlı rapor, “engelli raporu aldınız diye kimliği iptal edelim” sonucunu doğurmuyor; iptal mekanizması “raporu hiç almama” veya “çalışamaz” kararına bağlanmış.
Çalışma saatleri meselesinde de tartışma “12 saat serbest” noktasında değil, 4857’nin çalışma süresi, ara dinlenmesi, fazla mesai ve posta düzeni hükümlerinin fiilen uygulanması noktasında kilitleniyor.