Merhaba ,
Evet, SGK’lı (ücretli) çalışan olarak,
%90 engelli raporlu 19 yaşındaki oğlunuz “bakmakla yükümlü olduğunuz engelli kişi” sayılıyorsa engellilik vergi indiriminden yararlanabilirsiniz. Bu indirim,
engelli ücretlilerde olduğu gibi
bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan ücretlilerde de ücretin gelir vergisi matrahından indirilerek uygulanır.
1) “18 yaş altı sadece evde bakım alır” bilgisi doğru değil
2022 sayılı Kanun kapsamındaki aylıklarda
5 tür aylık bulunduğu; bunlar arasında
“18 yaş altı engelli yakını aylığı” da olduğu açıkça belirtiliyor.
Aynı sayfada ayrıca,
%70 ve üzeri engelli aylığının 18 yaşını tamamlamış kişilere verildiği, 15 yaş örneğinde ise “18 yaşından büyük olmalı” denilerek netleştiriliyor.
Sizin durumda çocuk
19 yaşında olduğu için, şartları sağlıyorsa
2022 engelli aylığı (18 yaş üstü engelli aylığı) zaten mümkündür. (
aile.gov.tr)
2) Vergi indirimi açısından kritik kriter: “bakmakla yükümlülük”
GİB’in resmi rehberinde “bakmakla yükümlü olunan kişi” tanımı; sosyal güvenlik mevzuatına göre bakmakla yükümlü sayılan anne, baba, eş ve çocukları kapsar ve
SGK tarafından tespit edilmiş engelli çocukların yaş sınırı olmadan bakmakla yükümlü sayılacağı özellikle belirtilir.
5510 sayılı Kanun’daki tanımda da “bakmakla yükümlü olduğu kişi” kapsamında,
yaşına bakılmaksızın malul olduğu tespit edilen evli olmayan çocuklar açıkça yer alır.
Özet kriter (pratikte aranan):
- Oğlunuzun evli olmaması,
- Kendi sigortalılığı nedeniyle (4/a, 4/b, 4/c) sağlık güvencesi taşımaması,
- Sizin üzerinizden bakmakla yükümlü statüsünün kurulabilmesi.
3) %90 rapor vergi indiriminde hangi dereceye girer?
GİB infografiğinde çalışma gücü kaybı oranlarına göre dereceler veriliyor:
- En az %80: 1. derece
- En az %60: 2. derece
- En az %40: 3. derece
%90 rapor, bu sınıflamada 1. derece bandına karşılık gelir.
4) Başvuru nereye ve nasıl yapılır?
GİB rehberine göre engellilik indiriminden yararlanmak isteyenler
Defterdarlık / Vergi Dairesi / Malmüdürlüğüne dilekçe ile başvurur.
Ayrıca e-Devlet’te
“Engellilik Vergi İndirimi Başvuru İşlemleri” hizmeti de bulunur. (
e-Devlet)
Başvuruların elektronik takip ve sonuçlandırılması için
EVİS sistemine geçildiği de belirtilmiştir.
Başvuruda tipik istenenler (GİB rehberine paralel olarak):
- Dilekçe
- İşyerinden çalışma yazısı (ücretli için)
- Engelli sağlık kurulu raporu (oğlunuzun)
- Bakmakla yükümlülüğü gösteren belgeler (SGK müstahaklık/provizyon çıktısı, nüfus kayıt vb. uygulamada istenebiliyor)
Not: Asgari ücrette gelir vergisi istisnası nedeniyle, ücretinizin vergi matrahına göre indirimin maaşa etkisi değişebilir. İndirim mekanizması “matrahtan indirim”dir.