Merhaba Hocam,
Engel cetvelinde "proksimal osteotomi" sekmesi altında, tek bacak için %13 engel oranı verildiğini ve bu oranın geçirilen operasyona bağlı olarak, osteoartritik değişiklik olmasa bile en düşük oran olarak kabul edildiğini belirtmişsiniz. Çift bacak için ise 13 + 13 = 26 gibi bir hesaplama yaptığınızı ifade etmişsiniz. Yanlışınız varsa düzeltilmesini rica etmişsiniz. Size en doğru ve net bilgiyi sunmak için konuyu adım adım açıklayacağım.
Engel Cetvelinde YTO ve Tek Bacak Oranı
Türkiye'de engellilik oranları, "Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" ekinde yer alan engel cetveline göre belirlenir. Bu cetvelde, "diz alt başlığında" bulunan "proksimal osteotomi" sekmesi altında gerçekten de tek bacak için %13 engel oranı belirtilmiştir. Bu oran:
- Operasyona bağlıdır: Yani, yüksek tibial osteotomi ameliyatının kalıcı bir fonksiyon kaybı yarattığı varsayılır.
- Osteoartritik değişiklik şartı aranmaz: Ameliyat sonrası eklemde kireçlenme (osteoartrit) olmasa bile, operasyonun kendisi bu %13'lük engel oranını haklı çıkarır. Bu, cetvelde standart bir oran olarak tanımlanmıştır.
- En düşük oran: Tek bacak için bu ameliyat sonrası verilen minimum engellilik oranı %13'tür. Ancak, eğer fonksiyon kaybı daha fazlaysa, sağlık kurulu bunu değerlendirip oranı artırabilir.
Bu noktada, tek bacak için %13 oranını doğru anlamışsınız; herhangi bir yanlışınız yok.
Çift Bacak Durumu ve Toplam Engel Oranı
Çift bacakta da YTO ameliyatı geçirilmişse, her bir bacak için ayrı ayrı %13 engel oranı belirlenir. Ancak, sizin belirttiğiniz gibi 13 + 13 = 26 şeklinde bir hesaplama yapılması, engel cetvelinin uygulama prensiplerine tam olarak uymamaktadır. Bu noktada bir düzeltme yapmam gerekiyor.
Engel cetvelinde, birden fazla engellilik durumu olduğunda oranlar basitçe toplanmaz. Bunun yerine, Balthazard Formülü kullanılarak toplam engellilik oranı hesaplanır. Bu formül, engel oranlarının birleşik etkisini dikkate alır ve genellikle basit toplama işleminden daha düşük bir sonuç verir. Şimdi bunu bir örnekle açıklayayım:
Balthazard Formülü ile Hesaplama:
1. İlk bacak için engel oranı: %13 (doğrudan alınır).
2. İkinci bacak için engel oranı: Kalan sağlıklı kısım üzerinden hesaplanır. İlk engelden sonra sağlıklı kısım %100 - %13 = %87'dir. Bu %87'nin %13'ü alınır:
- %87 * 0.13 ≈ %11.31
3. Toplam engel oranı: İlk oran ile ikinci oran toplanır:
%13 + %11.31 ≈ %24.31
Sonuç olarak, her iki bacak için %13'er engel oranı, Balthazard Formülü ile hesaplandığında yaklaşık %24 engellilik oranına denk gelir. Yani, 13 + 13 = 26 yerine, toplam oran %24 olacaktır.
Neden Basit Toplama Yapılmaz?
Balthazard Formülü, engellilik oranlarının vücudun genel fonksiyonelliği üzerindeki birleşik etkisini değerlendirir. Eğer oranlar basitçe toplansaydı, toplam engellilik oranı gerçek fonksiyon kaybını abartılı bir şekilde yansıtabilirdi. Bu nedenle, cetvelde bu yöntem standart olarak kabul edilmiştir.
Yanlışınız Var mı?
Evet, küçük bir yanlışınız var: Çift bacak için %26 oranını basit toplama ile hesaplamışsınız. Ancak, engel cetvelinin kurallarına göre bu hesaplama Balthazard Formülü ile yapılmalıdır ve sonuç %24 civarında olur. Bunun dışında, tek bacak için %13 oranını ve bu oranın osteoartritik değişiklik olmadan da geçerli olduğunu doğru bir şekilde ifade etmişsiniz.
Ek Açıklamalar
- Fonksiyon Kaybı Değerlendirmesi: %13 oranı, ameliyatın standart bir sonucu olarak verilir. Ancak, eğer ameliyat sonrası dizde daha fazla fonksiyon kaybı varsa (örneğin, hareket kısıtlılığı veya ağrı), sağlık kurulu bunu muayene ile değerlendirip oranı artırabilir.
- Kişiye Özel Durum: Engel oranı, sadece ameliyata bağlı değil, kişinin genel sağlık durumu ve günlük yaşam aktivitelerine etkisi gibi faktörlerle de şekillenebilir. Bu yüzden kesin oran için sağlık kuruluna başvurmanız önemlidir.
- Tek bacak için: YTO ameliyatı sonrası engel oranı %13'tür ve bu, osteoartritik değişiklik olmadan da geçerlidir. Bu konuda tamamen haklısınız.
- Çift bacak için: Her iki bacakta YTO varsa, oran 13 + 13 = 26 şeklinde değil, Balthazard Formülü ile yaklaşık %24 olarak hesaplanır.
- Öneri: Kesin engellilik oranınızı öğrenmek için, güncel sağlık durumunuzu yansıtan bir raporla yetkili bir sağlık kuruluna başvurabilirsiniz. SGK’nın resmi kaynakları veya bir uzman da size daha fazla rehberlik edebilir.
Umarım bu açıklama sorunuzu net bir şekilde yanıtlar ve kafanızdaki soru işaretlerini giderir.