Merhaba Arkadaşlar,
Aşağıdaki bilgiler doğrultusunda bir sorum olacak:
- 4A SGK Giriş Tarihi: 29.05.2008
- Doğum Yılı: 1986
- İlk Emeklilik Şartlarım: 15 Yıl Sigortalılık Süresi / 3600 Prim Günü
Süreç:
- 2023 yılında birden fazla hastalıktan %91 oranlı (3 yıl süreli) engelli raporu aldım ve 2024 yılında Vergi İndirimi hakkı ile engelli yaşlılık aylığına hak kazanarak emekli oldum.
- Haziran 2026 tarihinde SGK'nın hastane sevki ile gerçekleşen kontrol muayenemde, yine birden fazla hastalıktan %83 oranında (5 yıl süreli) yeni raporum oluştu. Emekliliğim devam ettirildi ve SGK bir sonraki kontrol tarihini Haziran 2031 olarak belirledi.
Sorum ve Durumum:Öngörüme göre
2031 yılındaki kontrol muayenesinde tek bir hastalıktan
%40 ve üzeri ömür boyu (süresiz) bir raporum kalacak ve toplam oranım kesin olarak
%40 - %49 bandına gerileyecek.
Bilindiği üzere ilk giriş tarihim (2008) ve rapor oranlarına göre SGK'nın aradığı sigortalılık süresi ile prim günü şartları (%80 üzeri ile %40-49 arasında) değişiklik gösteriyor.
- Rapor oranımın %83’ten %40-49 seviyesine düşmesi durumunda, ilk emekli olduğum tarihteki mevcut prim günüm ve sigortalılık sürem bu yeni oranın şartlarını kapsıyorsa emekliliğim kesintisiz devam eder mi?
- Yoksa kademe düştüğü için emekliliğim iptal edilip yeni oranın şartlarını (yeni prim/süre) tamamlamam mı beklenir?
Tecrübesi veya mevzuat bilgisi olan arkadaşların yanıtlarını bekliyorum. Şimdiden teşekkürler.
Merhaba
Kademe düşmesi tek başına emekliliği otomatik olarak sona erdirmez. Ancak kontrol muayenesinde belirlenen yeni engel oranına göre, emeklilik için gereken sigortalılık süresi ve prim şartlarını ilk aylık talep ettiğiniz tarih itibarıyla taşıyıp taşımadığınız yeniden kontrol edilir.
SGK’nın 2025/4 sayılı Genelgesi’nin 10.1 numaralı bölümüne göre:
- Yeni oran en az %40 ise,
- Yeni engellilik derecesine ait prim ve sigortalılık şartları ilk tahsis talep tarihi esas alınarak sağlanıyorsa aylık devam eder.
- Şartlar ilk tahsis talep tarihinde sağlanmıyorsa aylık kesilir.
Verilen tarihlere göre değerlendirme
İlk sigorta başlangıcı: 29.05.2008
Bu başlangıç tarihi, 6 Ağustos 2003 tarihinden sonraki dönem içinde olduğundan, 2024 yılında yapılan ilk emeklilik başvurusunda geçerli olan 506 sayılı Kanun sistemindeki şartlar şöyledir:
| Engel derecesi | Engel oranı | Sigortalılık süresi | Prim |
| Birinci derece | %80 ve üzeri | 15 yıl | 3.600 gün |
| İkinci derece | %60-79 | 18 yıl | 4.000 gün |
| Üçüncü derece | %40-59 | 20 yıl | 4.400 gün |
Bu şartlar SGK’nın resmi açıklamasında da açıkça gösterilmektedir.
Sigortalılık sürelerinizin tamamlanma tarihleri:
- 15 yıl: 29.05.2023
- 18 yıl: 29.05.2026
- 20 yıl: 29.05.2028
2024 yılında emekli olduğunuz tarihte yaklaşık 16 yıllık sigortalılık süreniz bulunduğundan:
- %80 ve üzeri için gereken 15 yıl şartını sağlıyordunuz.
- %60-79 için gereken 18 yıl şartını sağlamıyordunuz.
- %40-59 için gereken 20 yıl şartını sağlamıyordunuz.
2031 yılında oran %40-49 olursa
2031 yılındaki kontrol muayenesinde oranınız %40-49 olarak belirlenirse SGK, 2031 yılındaki sürenize bakarak “artık 20 yılı doldurmuş” demeyecektir.
SGK’nın Genelge’de benimsediği yöntem gereğince, yeni oran olan %40-49 için gereken 20 yıl ve 4.400 gün şartının 2024 yılındaki ilk tahsis talep tarihinizde bulunup bulunmadığına bakılacaktır.
2024 yılında 20 yıllık sigortalılık süreniz bulunmadığından, mevcut düzenlemeye göre:
> 2031 yılında engel oranınız %40-49 seviyesine düşerse, vergi indirimi kapsamında bağlanan mevcut yaşlılık aylığınız kesilir.
Prim gününüz 4.400’den fazla olsa bile 20 yıllık sigortalılık süresi 2024 yılında tamamlanmamış olduğu için sonuç değişmez.
SGK’nın 2025/4 sayılı Genelgesi’ndeki örneklerde de yüksek oranla emekli edilen kişinin kontrol muayenesinde oranı düştüğünde, yeni derecenin şartlarını ilk tahsis tarihinde taşımıyorsa aylığın devam ettirilmediği açıkça belirtilmiştir. Buna karşılık yeni derecenin şartlarını ilk tahsis tarihinde taşıyanların aylığı devam ettirilmektedir.
Aylık kesilirse yeniden emekli olunabilir mi?
Evet. Ancak işlem mevcut aylığın otomatik devamı şeklinde olmaz.
SGK 2025/4 sayılı Genelge’nin 10.4 numaralı bölümüne göre, kontrol muayenesi sonucunda yeni engel oranına göre eski aylık şartlarını sağlayamadığı için aylığı kesilen kişi yeniden başvurursa başvurusu 5510 sayılı Kanun’un 28’inci maddesi kapsamında değerlendirilir. Bu aşamada klasik engelli raporu oranından farklı olarak SGK tarafından çalışma gücü kayıp oranı tespiti yapılır.
29.05.2008 başlangıçlı bir 4/a sigortalısının 15.01.2025 tarihinden sonraki yeni başvurusunda güncel şartlar:
- Çalışma gücü kaybı %40-49 ise: 18 yıl ve 4.100 gün
- Çalışma gücü kaybı %50-59 ise: 16 yıl ve 3.700 gün
Bu nedenle Haziran 2031 tarihinde aylığınız kesilirse, o tarihte 18 yıllık sigortalılık süreniz zaten tamamlanmış olacaktır. Prim gününüz de en az 4.100 ise yeniden başvuru yapabilirsiniz.
Fakat burada önemli bir ayrım vardır:
> Hastaneden alınan “%40-49 süresiz engelli raporu”, SGK’nın sizi mutlaka %40-49 çalışma gücü kayıplı kabul edeceği anlamına gelmez.
Yeni başvuruda SGK sağlık kurulu, hastalıkları Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği kapsamında değerlendirir. Hastanenin engelli raporundaki toplam oranı SGK açısından doğrudan bağlayıcı olmayabilir.
Net cevap
- Yeni oranınıza ait şartları 2024 yılındaki ilk tahsis talep tarihinde sağlamış olsaydınız aylığınız devam ederdi.
- Ancak 29.05.2008 başlangıçla 2024 yılında %40-49 derecesinin gerektirdiği 20 yıllık süreyi sağlamanız mümkün değildir.
- Bu nedenle 2031 kontrolünde oran %40-49’a düşerse mevcut aylığınızın kesilmesi beklenir.
- Kesintiden sonra, 5510 sayılı Kanun m.28/5 kapsamında 18 yıl, 4.100 gün ve SGK sağlık kurulunca en az %40 çalışma gücü kaybı şartlarıyla yeniden aylık talebinde bulunabilirsiniz.
- Bu süreç otomatik olmayacağından aylıkta geçici veya kalıcı ödeme boşluğu oluşabilir.
- Oran düşüşü normal sağlık değişimine dayanıyorsa, geçmişte usulüne uygun ödenmiş aylıkların sırf oran sonradan düştüğü için geriye dönük geri alınması söz konusu olmaz. Kesme işlemi kontrol muayenesi sonucuna göre ileriye yönelik uygulanır.
