Merhaba,
Şu anda iki kalça proteziniz ve sağ omuzda bir proteziniz olduğunu belirttiniz. Ayrıca, “2 kalçadan %34 oranım var” ifadesiyle, iki kalça proteziniz için %34 engellilik oranına sahip olduğunuzu ifade ettiniz. Sol omuza da protez takıldığında, toplam engellilik oranınızın ne olabileceğini merak ediyorsunuz. Öncelikle, %34 oranınızın yalnızca iki kalça protezini mi kapsadığı, yoksa sağ omuz protezini de içerip içermediği konusunda bir belirsizlik var. Genellikle engelli sağlık kurulu raporları, kişinin tüm engel durumlarını kapsayan tek bir oran sunar. Ancak, sorunuzda “2 kalçadan %34” dediğiniz için, bu oranın yalnızca kalçalar için olduğunu ve omuz protezinin ayrıca değerlendirilebileceğini varsayabiliriz. Her iki olasılığı da inceleyeceğim.
Engellilik Oranı Hesaplama Yöntemi
Türkiye’de SGK ve engelli sağlık kurulu raporları için engellilik oranları, birden fazla engel durumu olduğunda
Balthazard formülü kullanılarak hesaplanır. Bu formül, engel oranlarını birleştirirken toplamın %100’ü aşmamasını sağlar. Formül şu şekildedir:
Birleşik Oran = A + B - (A * B) / 100
Burada:
- A: İlk engellilik oranı,
- B: İkinci engellilik oranı.
Birden fazla engel varsa, bu hesaplama sırasıyla yapılır: Önce iki oran birleştirilir, ardından elde edilen sonuç bir sonraki oranla birleştirilir.
Olası Senaryolar ve Tahmini Hesaplama
1. Senaryo: %34 oran yalnızca iki kalça protezini kapsıyor
Bu durumda, mevcut %34 oranınızın iki kalça protezinizin birleşik oranı olduğunu varsayıyoruz. Sağ omuz proteziniz şu anda bu orana dahil değil ve sol omuz protezi eklendiğinde toplam oran yeniden hesaplanacak.
- İki kalça için %34: Bu oran, her bir kalça protezi için yaklaşık %18,76 gibi bir bireysel oran varsayılarak elde edilmiş olabilir:
- Hesaplama: 18,76 + 18,76 - (18,76 * 18,76) / 100 ≈ 34%
- Omuz protezleri için tahmini oran: Omuz protezleri, kalça protezlerine kıyasla genellikle biraz daha düşük bir engellilik oranı alabilir. Tipik olarak, bir omuz protezi için %15 gibi bir oran varsayabiliriz.
- İki omuz protezi için birleşik oran: 15 + 15 - (15 * 15) / 100 = 30 - 2,25 = %27,75
- Toplam oran hesaplama: Kalçalar (%34) ve iki omuz (%27,75) birleştirilir:
- 34 + 27,75 - (34 * 27,75) / 100 ≈ 61,75 - 9,435 ≈ %52,32
Bu senaryoda, sol omuz protezi eklendiğinde toplam engellilik oranınızın yaklaşık
%52 civarında olabileceği tahmin ediliyor.
2. Senaryo: %34 oran, iki kalça ve bir omuz protezini kapsıyor
Bu senaryoda, mevcut %34 oranınızın iki kalça ve sağ omuz protezinizi içerdiğini varsayıyoruz. Sol omuza protez eklendiğinde, dördüncü bir engel durumu hesaba katılacak.
- Mevcut %34’ü tersine mühendislik: Üç protez için %34 oranına ulaşmak zor, çünkü iki kalça için yaklaşık %34 ve bir omuz için ek bir oran eklendiğinde daha yüksek bir oran beklenir. Bu, omuz protezinin düşük bir oranla (örneğin %5-10) değerlendirildiğini veya farklı bir hesaplama yöntemi kullanıldığını gösterebilir. Ancak, basitlik için:
- Sol omuz protezi eklenmesi: Yeni bir omuz protezi için %15 oran varsayarsak:
- 34 + 15 - (34 * 15) / 100 ≈ 49 - 5,1 ≈ %43,9
Bu oran, dört majör eklem protezi için düşük görünüyor. Bu nedenle, gerçek oran muhtemelen daha yüksek olabilir ve sağlık kurulunun değerlendirmesine bağlıdır.
Daha Gerçekçi Tahmin
Her iki senaryoyu da göz önünde bulundurarak ve dört majör eklemde (iki kalça, iki omuz) protez bulunmasının günlük yaşam üzerindeki etkisini düşünürsek, toplam engellilik oranının
%50 civarında veya biraz üzerinde olması makul bir tahmin. Çünkü:
- İki kalça protezi zaten %34 oran sağlıyor.
- İki omuz protezi, bilateral etki nedeniyle ek fonksiyonel kayıp yaratır.
- Balthazard formülüyle birleştirildiğinde, oran %40 ile %60 arasında bir yerde olacaktır.
Kesin oran, sağlık kurulunun her bir protezin fonksiyonel etkisini (örneğin hareket kısıtlılığı, ağrı, günlük yaşam aktivitelerine etkisi) nasıl değerlendirdiğine bağlıdır.
Engelli Hakları ve SGK Olanakları
Türkiye’de engellilik oranı, SGK ve diğer kamu kurumlarının sunduğu hakları belirler:
- %40 ve üzeri: Vergi indirimi, erken emeklilik, toplu taşıma indirimleri gibi haklardan yararlanabilirsiniz.
- %50 ve üzeri: Daha fazla sosyal destek ve bazı ek avantajlar devreye girebilir.
Sol omuz protezi sonrası oranınızın %50 civarına ulaşması, bu haklardan daha geniş şekilde faydalanmanızı sağlayabilir.
Öneriler
Sol omuz proteziniz takıldıktan sonra, engelli sağlık kurulu raporunuzu güncellemek için hastanenize başvurmanız gerekecek. Başvuru sırasında:
- Tüm ameliyat raporlarınızı,
- Protezlerle ilgili tıbbi belgeleri,
- Günlük yaşamınızdaki kısıtlamaları gösteren bilgileri sunmanız önemlidir.