Son güncelleme: 19 Kasım 2026
Kısa cevap: Zihinsel ve ruhsal bozukluklarda engel oranı belirtilere göre değil, kişinin işlevselliğine göre verilir. Zekâ geriliğinde (zihinsel yetersizlik) oran IQ düzeyine göre %25 ile %100 arasındadır. Şizofreni ve şizoaffektif bozuklukta %45, %65 veya %80; bipolar, depresyon, anksiyete ve OKB gibi tedaviyle değişebilen bozukluklarda oran, tedaviye yanıta göre %0 ile %70 arasında verilir ve 1 yıl sonra kontrol gerekir.
Remisyondaki yineleyen depresyona oran verilmez.
Zihinsel yetersizlik raporu için IQ testi şart mı?
Evet, düzey zekâ testiyle belirlenir. 18 yaş altındakiler için ÇÖZGER raporu verilir.
Depresyondan kalıcı rapor alınır mı?
Depresyon ve anksiyete gibi bozukluklar geçici kayıp grubundadır; 1 yıl sonra kontrol gerektirir.
Otizmle birlikte başka bir bozukluk varsa ne olur?
Kılavuza göre beraberindeki bozukluklar ayrıca değerlendirilir ve Balthazard ile birleştirilir.
Bu tablolar resmî kılavuzdan özetlenmiştir ve genel bilgilendirme amaçlıdır; kesin oranı muayene bulgularınıza göre sağlık kurulu belirler. Kendi raporunuzla ilgili sorularınızı bu konunun altına yazabilirsiniz.
Kısa cevap: Zihinsel ve ruhsal bozukluklarda engel oranı belirtilere göre değil, kişinin işlevselliğine göre verilir. Zekâ geriliğinde (zihinsel yetersizlik) oran IQ düzeyine göre %25 ile %100 arasındadır. Şizofreni ve şizoaffektif bozuklukta %45, %65 veya %80; bipolar, depresyon, anksiyete ve OKB gibi tedaviyle değişebilen bozukluklarda oran, tedaviye yanıta göre %0 ile %70 arasında verilir ve 1 yıl sonra kontrol gerekir.
Zihinsel yetersizlik (zekâ işlev bozukluğu) engel oranları
| Düzey | IQ | Engel oranı |
|---|---|---|
| Sınırda mental kapasite | 70–80 | %25 |
| Hafif | 50–69 | %50 |
| Orta | 35–49 | %70 |
| Ağır | 20–34 | %90 |
| Çok ağır | 20'nin altı | %100 |
Kalıcı ruhsal bozukluklar
| Bozukluk | Tedaviyle düzelen | Kısmen düzelen | Düzelmeyen |
|---|---|---|---|
| Şizofreni | %45 | %65 | %80 |
| Şizoaffektif bozukluk | %45 | %65 | %80 |
| Sanrısal bozukluk (paranoya, paranoid psikoz) | %0 | %40 | %80 |
| Atipik psikoz | %0 | %40 | %80 |
| Yaygın gelişimsel bozukluk | Engel oranı |
|---|---|
| Otizm | %80 |
| Atipik otizm | %40 |
| Asperger sendromu | %40 |
| Rett sendromu | %80 |
| Dezintegratif psikoz | %80 |
Geçici fonksiyon kaybı yapan bozukluklar (1 yıl sonra kontrol)
| Bozukluk | Tam düzelen | Kısmen düzelen | Düzelmeyen |
|---|---|---|---|
| Bipolar bozukluk, manik nöbet | %0 | %40 | %70 |
| Yineleyen depresif bozukluk | %0 | %20 | %40 |
| Ağır veya psikotik belirtili yineleyen depresyon | %0 | %40 | %70 |
| Anksiyete bozuklukları (panik, yaygın anksiyete, agorafobi), somatoform | %0 | %20 | %40 |
| Obsesif-kompulsif bozukluk | %0 | %40 | %60 |
| Organik hâllusinozis ve benzerleri | %0 | %40 | %70 |
Toplam oranınızı hesaplayın
Birden fazla rahatsızlığınız varsa her biri ayrı oranlanır; oranlar toplanmaz, Balthazard formülüyle birleştirilir. Raporunuzdaki oranları engelli rapor oranı hesaplama aracına girerek toplamı görebilirsiniz. Ayrıntı: Engel Oranı Hesaplama 2026Orana itiraz
Rapora, size teslim edildiği tarihten itibaren 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edebilirsiniz. Müdürlük sizi başka bir yetkili hastaneye gönderir; iki rapor farklı çıkarsa hakem hastaneye yönlendirilirsiniz.Sık sorulan sorular
Zihinsel yetersizlik raporu için IQ testi şart mı?
Evet, düzey zekâ testiyle belirlenir. 18 yaş altındakiler için ÇÖZGER raporu verilir.
Depresyondan kalıcı rapor alınır mı?
Depresyon ve anksiyete gibi bozukluklar geçici kayıp grubundadır; 1 yıl sonra kontrol gerektirir.
Otizmle birlikte başka bir bozukluk varsa ne olur?
Kılavuza göre beraberindeki bozukluklar ayrıca değerlendirilir ve Balthazard ile birleştirilir.
İlgili araçlar ve konular
- Bipolar ve şizofreni engel oranı
- Depresyon ve anksiyete engel oranı
- OKB engel oranı
- Down sendromu engel oranı
- Engel Oranı Cetveli 2026
Kaynaklar
- Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (RG 20.02.2019, Sayı 30692) ve Ek-2 Engel Oranları Alan Kılavuzu: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=31275&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
Bu tablolar resmî kılavuzdan özetlenmiştir ve genel bilgilendirme amaçlıdır; kesin oranı muayene bulgularınıza göre sağlık kurulu belirler. Kendi raporunuzla ilgili sorularınızı bu konunun altına yazabilirsiniz.
Konunun önceki metni
gülümse_hayata' Alıntı:Ülkemizde, engelli bireylerin çeşitli hak ve hizmetlerden yararlanabilmesi için, kamu kurum ve kuruluşlarınca talep edilen temel belge olan engelli sağlık kurulu raporu uygulamalarında en sık karşılaşılan sorunlar üzerinde durulmuştu.
Her engelli sağlık kurulu, kişinin engel oranını belirlerken, kendi kendine rastgele kararlar vermez. Engellilik oranlarının değerlendirilmesi işlemleri, 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren “Engellilik Ölçütü, Sınıflandırması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” hükümleri kapsamında yapılır.
Engellilik halinin ölçütü olarak kişinin özrü nedeniyle yaşadığı fonksiyon kaybı ve günlük yaşam aktivitesine etkisi ve tıbbi tedavi olsun olmasın engel durumunda bir değişikliğin olmayacağı kanaatine varılan kalıcı bozukluklar değerlendirilmektedir. Birden fazla engeli olanlar için ise Balthazard formülü kullanılmaktadır.
Bu kapsamda organ veya vücut sistemlerine göre bölümlere ayırarak, hangi durumda ne kadar engellilik oranı verilmesi gerektiği hususunda bir rehber çalışma hazırlanmıştır. Bugün burada bu rehber çalışmanın birinci bölümü olan zihinsel, ruhsal, davranışsal bozukluklar durumunda verilmesi gereken tahmini engellilik oranları üzerinde durulmuştur.
1-Zekâ İşlev Bozuklukları
ZEKÂ İŞLEV DURUMU Engel Oranı %
Sınırda mental kapasite (IQ: 70-80) 25
Hafif (IQ: 50-69) 50
Orta (IQ: 35-49) 70
Ağır (IQ: 20-34) 90
Çok ağır (IQ: 20’nin altında) 100
(Erken çocukluk döneminde (0-6 yaş) bilişsel işlevler, IQ puanı ile değil, etkinlik ve katılım zorlukları ve kısıtlılıklarının düzeyleri ilgili uzmanlar tarafından, öncelikle aile ve çocuğun katılımı ile klinik değerlendirme yapılarak değerlendirilir.)
2- Şizofreni (Paranoid, Hebefrenik, Katatonik, Ayrışmamış, Basit Tip Şizofreni ile Post-Şizofrenik Depresyon ve Kalıntılı Şizofreniyi içerir)
Engel Oranı %
Tedaviyle çalışabilen 45
Tedaviye rağmen çalışma olanağı olmayan 80
3- Şizoaffektif Bozukluk (Manik, Depresif ve Karışık Tip)
Engel Oranı %
Tedaviyle çalışabilen 45
Tedaviye rağmen çalışma olanağı olmayan 80
4- Sanrısal Bozukluklar (Paranoya, Paranoid Psikoz, Parafreni)
Engel Oranı %
Tedavi ile işlevselliği tam düzelen 0
Tedaviyle çalışma olanağı veren 40
Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 70
5- Atipik veya Başka Türlü Adlandırılamayan Psikozlar
Engel Oranı %
Tedavi ile işlevselliği tam düzelen 0
Tedaviyle çalışma olanağı veren 45
Tedaviyle çalışma olanağı vermeyen 80
6- Yaygın Gelişimsel Bozukluklar
GELİŞİMSEL BOZUKLUK Engel Oranı %
Asperger Sendromu 40
Atipik otizm (başka türlü adlandırılamayan yaygın gelişimsel bozukluk) 40
Disintegratif psikoz 80
Rett Sendromu 80
Otizm (Beraberinde var olan bozukluklar ayrıca değerlendirilir.) 80